^^ ИÍLGŰИ МAЯMAЯA ^^

2012-01-19T14:25:00.007+02:00

AŞKKK !!!

Bak kardeş simdi beni iyi dinle

Az yürünmüş yollardan yürüyeceğiz şimdi seninle

Eğri oturup doğru konuşacağız

Çok görmüş çok okumuş,

Ama az gülmüş az ağlamış mürşid-i aşkların

Tedrisatından geçeceğiz seninle.

Çalınan her kapı hemen açılsaydı

Ümidin, sabrın ve isteğin derecesi anlaşılmazdı.

Bak kardeş, kişi bilmiyorsa ne istediğini

Hem seni ziyan eder hem de kendini.

Dibini görmediğin suya dalmadığın gibi

Emin olmadığın sevgiye teslim etme kendini.

Kim demiştir ki gözden ırak olan gönülden ırak olur diye,

Sen onun gönlündeysen eğer,

Yemende de olsan onun yanındasın.

Eğer sen onun gönlünde değilsen,

Yanında da olsan yemen de sayılırsın.

Şimdi sorarım sana kardeş,

Hangi aşk daha büyüktür?

Anlatılarak dile düşen mi?

Anlatılmayıp yürek deşen mi?

Aşk topuklarından etine kadar işlemiş bir nasırdır

Ya canın acıya acıya adım atacaksın,

Yada canını acıta acıta söküp atacaksın.

Her iki yolda da tek bir gerçek olacak

Canın çok ama çok acıyacak.

Ve öğrenirsin bir gün kardeş

Gerçeği öğrenirsin bir gün.

Gerçeğin acı olduğunu,

Sonra dozunda acının yemeğe olduğu kadar

Hayata da lezzet kattığını öğrenirsin

Aşkı, acıyı, aşkın acısını, hayatı

Her canlının ölümü tadacağını

Ama sadece

Bazılarının hayatı ve gerçek aşkı tadacağını öğrenirsin.

Üzülme kardeş, gül.

Ey burnu kanasa hemen kadere küsüp yüzünü ekşiten.

Gülden hiç ders almaz mısın?

Bütün yapraklarını tek tek yolsan

Gül yine de gülmekten vazgeçmez.

Sorsan şimdi kardeş desen ki

‘Gidenler ne zaman döner?’

‘Üzülme’ der Mevlana ve devam eder,

Kaybettiğin her şey bir gün

Başka bir surette geri döner..

UĞUR ARSLAN

AŞKKK !!!

G Ö Ğ Ü N Y Ü Z Ü

2012-01-19T12:56:00.010+02:00

2012’ye selam

2012-01-06T21:06:00.010+02:00

2012’ye selam olsun

yeni umutlarla 2 0 1 2

2011-12-31T20:02:00.002+02:00

Sevgili Santa, ...

... diliyorum

once saglik ve illa illa illa illa
illa ki ask ... !!!

n o e l anlari...

2011-12-25T12:19:00.000+02:00

2012 NOELi

hosgeldin 2012

2011-12-20T06:58:00.039+02:00

Sevgili Santa, ...

... diliyorum

once saglik ve illa illa illa illa
illa ki ask ... !!!

2011-11-10T19:21:00.001+02:00

29EKİM2011 KUTLU OLSUN

2011-10-29T11:12:00.007+03:00

Ekim'e söyleyin bundan böyle 28 çeksin ,

Kasım 9 çeksin ,

Nisan 22 , Ağustos 29... çeksin.

çünkü birileri bizi çekemiyor...!

Mujdat Gezen

LİSANS TEZİ

2011-10-14T13:27:00.000+03:00

T E R A Z İ

2011-10-02T15:22:00.021+03:00

42nci yaşım

29 eylul

eylul enerjisi

2011-09-05T07:48:00.019+03:00

e y lûl

HerSeY

daha

GüZel

OLaCaK

2011-06-30T09:03:00.013+03:00

Murat Köseoğlu & Zeynep Arıkan / KALABALIKTA BİR YÜZ (2006)

13. Kum Bekçisi (Söz: Zeynep Özkal Arıkan)
Beste tarihi: 14.01.1998
Bu şarkı şair Nilgün Marmara’ya ithafen yazılmıştır. Kimi imgeler kendi yazdıklarından alındı zaten (Kum Bekçisi, Çöl Fırtınası gibi). “Dünyayla yaralı” bir insan. “Hayatın neresinden dönülse kârdır” diyen bir insan. “Şiir yazan, canına kıyan kadın” diyen bir insan. Şarkının en sonunda söylenen tümce de ona ait: “Kış uykusundaki melek”. Belli ki, intihar fikri uzun zamandır kafasındaydı. Şarkının bitimindeki vokalli bölüm uzun bir ölüm yürüyüşünü betimliyor.

ZELDA Kum Bekçisi

gün yeni dogar, yol yine uzar, ben bir yolcuyum
sus kalamadim, gün sayamadim, ben bir mahkumum
ah ... Vaktim doldu, ah ... çarem yoktu
... hoscakal ...

çöl firtinasi, gök haritasi, ev uzak bana
ben gidemedim, gel diyemedim, dünya yasak bana
ah ... Vaktim doldu, ah ... çarem yoktu
... hoscakal ...

sıg ilişkiler, boş kelimeler, aşk tuzak bana
Var olamadim, rol bulamadim, hayat tezat bana
ah ... Vaktim doldu, ah ... çarem yoktu
... hoscakal ...
KUM BEKÇİSİ - MURAT KÖSEOĞLU - ZEYNEP ARIKAN

2011-06-27T08:45:00.006+03:00

Bir Gözüm gökkusagi

HEKİMOGLU ALİ PASA CAMİ AVLU VE CINAR

2011-05-28T18:02:00.019+03:00

tarih 1735

2011-05-26T07:38:00.004+03:00

mutsuzlugum sonsuza dek

gece soguk /
ellerimde yoklugun /
mutsuzlugum sonsuza dek ..

sensizlik hasret cekmek her an /
yoklugunda yasamak zor /
alisamadim buna ..

usuyor ruhum sensiz /
ariyorum seni her an /
bu yuzden mutsuzlugum sirf bu yuzden ..

geceye gun dogsada /
yoklugunda hersey yarim /
hicbirsey eski tadinda degil /

yoklugunda
sonsuza dek
mutsuzlugum hep bu yuzden ..

unutma umut seninle kolkola - hosgeldin..

kac kere yikildi kac kere dunya basima
kac kez yikildim kalktim
kalktim yine ayaga

kac kez sevdim kac kez
her defa agridi kalp
acidi ruh sanki ilk kez tattim

kac kez dondum sozumden
her defa hesap sordu kader bana
darilmadim ona

kac kez inandim kac kez sandim
insanlar sever ben gibi
uslanmadim uslanmadim

hosgeldin hosgeldin
unutma umut
seninle kolkola kolkola

gokyuzu kadar mavi
gunes kadar sıcak
tatli gulumsemeler kadar

hosgeldin hosgeldin hosgeldin

unutma umut seninle kolkola

soz&muzik : eylul

Sen gidince

2011-05-04T11:49:00.010+03:00

Sensiz günler asırlar gibi
Sensiz seni sakladım içimde sır gibi
Sen gelince dünyalar benim olur
Sen gelince içimde bayramlar olur

Sen gidince kalakaldım öylece
Sen gidince öleyazdım gizlice
Sen gidince…
Sen gidince…

soz & muzik : eylul

ANATOLİA - PENTAGRAM

2011-02-19T17:31:00.003+02:00

ANATOLİA PENTAGRAM

14ŞUBAT için...

2011-02-13T21:58:00.011+02:00

ey Aşkmeleğim her neredeysen... gel

Labirent / sendin ey ask

2011-02-05T04:16:00.001+02:00

30 Ocak 2011

Soner YALÇIN
sonery@hurriyet.com.tr

Şair Nilgün Marmara'yı Ergenekon mu öldürdü

Kültür-sanat çevrelerinin gündeminde şair Nilgün Marmara'nın ölümü var. İntihar ettiği biliniyordu. Şair Lale Müldür arkadaşının öldürüldüğünü iddia etti. Dönem siyasetine uygun olarak da kayınpeder General'e dikkat çekti! Yani bu ölümde “Ergenekon-Balyoz parmağı” vardı! Peki, işin aslı ne? Gelin size bu ölümün buluşturduğu manik-depresif şair kadınların hikâyesini yazayım...

ŞAİR Ece Ayhan hasta yatağında 1999'da yazdığı ve henüz yayınlanmamış güncesinde, bir dönem aşk yaşadığı Nilgün Marmara için şunu yazdı:
“Muzip kadın Nilgün Marmara. Tezer (Özlü) ile birlikte bana muziplikler yapmaya bayılırdı. İkisi de aynı anda göğüslerini gösterirlerdi. Güzeldi...”
Nilgün Marmara; 13 Ekim 1987 tarihinde, beşinci kattaki evinin, yatak odası penceresinden atlayarak intihar etti.
29 yaşındaydı.
Manik-depresif idi.
Tıpkı 31 yaşında intihar eden manik-depresif şair Sylvia Plath gibi.
Nilgün Marmara'nın yaşamöyküsünü ve intiharını anlayabilmek için Sylvia Plath'ın yaşamını bilmek gerekir...
Sırça Fanus
Tarih 11 Şubat 1963...
Sylvia Plath, otobiyografik romanı “Sırça Fanus”u (The Bell Jar) bitirdikten bir ay sonra intihar etti.
Annesi kızının kitabını ABD'de yasaklattırmak için çok çaba harcadı ama başarılı olamadı.
Amerikalı anne ve Alman bir babanın kızıydı. Profesör babasını sekiz yaşında 1940'ta kaybetti. Bu ölümle sonsuz bir depresyon sürecine girdi. Kendini yalnız bıraktığı için babasından nefret etti.
Asosyaldi. İntihara meyilliydi. Manik-depresif idi.
Başarısızlık karşısında hep intihara teşebbüs etti. Akıl hastanesinde yattı.
Sıkıntılarını yazıyla, şiirle gidermeye çalıştı.
Fullbright bursuyla gittiği Cambridge Üniversitesi hayatını biraz olsun değiştirdi. Şiirlerine âşık olduğu İngilizlerin önemli şairlerinden Ted Hughes ile tanışıp evlendi. Londra'ya taşındı.
Bu evlilikten iki çocukları oldu. Ama çocuklar Sylvia Plath'ın ruhsal sorunlarını gideremedi.
Kocasını sürekli yazan deyim yerindeyse “dizeler fabrikatörü” ve kendisini yazamayan/başarısız şair olarak görmesi hastalığını tetikledi. Dengesiz ruh hali yakasını hiç bırakmadı. Baba nefreti yerini koca kıskançlığına bıraktı. Son olarak eşinin şair Assia Wevill ile ilişkisini öğrenince yıkıldı. Çocuklarını alıp eşinden ayrıldı; Londra'da hayatına intiharla son vermiş şair William Butfer Yeats'ın evini kiraladı. Sylvia Plath, intihara tanık olan bu evin bir “işaret” olduğuna inanmaya başladı.
Ve bir gece...
Uyuyan çocuklarını seyretti. Başuçlarına kurabiyelerle dolu bir tabak ve süt koydu. Odalarının kapısını kapattı. İçeriye zehirli hava girmemesi için kapının kenarlarını bantladı. Mutfağa gitti, havagazı fırınının içine kafasını soktu...
Tarihler 11 Şubat 1963'ü gösteriyordu...
(6 yıl sonra şair Assia Wevill da tıpkı Sylvia Plath gibi mutfak gazını açarak intihar etti. Tek farkı, Ted Hughes'dan olan dört yaşındaki kızı Shura'yı da yanında ölüme götürmesiydi!)
Tez konusuydu
Nilgün Marmara'nın Boğaziçi Üniversitesi İngiliz Dili ve Edebiyat Bölümü'ndeki tezi şuydu: “Sylvia Plath'ın Şairliğinin İntiharı Bağlamında Analizi”...
Sylvia Plath'ın yalnızlığa ve hayata bakışı Nilgün Marmara'yı çok etkiledi. Yazgısının aynı olduğunu düşündü. “Ben babamın yuvarladığı çığın altında kaldım...”
Balkan göçmeni bir ailenin çocuğuydu. İstanbul Modalıydı.
Fikri ve Perihan çiftinin iki çocuğu vardı: Aylin ve Nilgün.
Schubert ninnileriyle, büyük kütüphanesi olan bir evde büyüdü.
Kadıköy Maarif Koleji'nin ele avuca sığmaz, özgür ve özgün kızıydı. Solcuydu.
12 Eylül 1980 darbesi olduğunda Boğaziçi Üniversitesi'nde öğrenciydi. Üniversitenin “kırmızı salonu”ndaki dil, şiir, edebiyat tartışmaları bitmiş; artık gizli ev toplantıları dönemi başlamıştı. Bohem bir hayat yaşıyorlardı.
Şiir yazmaya başladı: ama dizelerini kimseye göstermedi.
Bu dönemde, II. Dünya Savaşı'nda Fransa'da Direniş Hareketi'nde görev alarak Provence bölgesinde ‘Yüzbaşı Alexander' takma adıyla mücadele veren şair Rene Char'ın çevirisini yaptı.
1982'de endüstri mühendisi Kağan Önal ile evlendi.
Artık şairlerin yeni uğrak yeri Kızıltoprak'taki evleriydi. Ece Ayhan, Cemal Süreya, Edip Cansever, Tomris Uyar, İlhan Berk, Cezmi Ersöz, Orhan Alkaya, Küçük İskender gibi edebiyatçılar ev toplantılarında bir araya geldi.
Pazar günleri “but partisi” yaptılar; fırında tavuk budu yapmalarından dolayı partilerine bu ismi verdiler.
Nilgün Marmara bugünlerde şarkı söyledi, caz gırtlağı sesiyle. Cemal Süreya, Amerikalı yazar F. Scott Fitzgerald'ın “ele avuca sığmayan” karısı Zelda'ya benzetti onu. Adı “Çılgın Zelda” olarak kaldı.
Eşinin işi nedeniyle bir ara Libya'da yaşadı. Baskıcı bu ülke onu boğdu. Türkiye'ye döndüler.
Fakat psikolojisi giderek kötüleşti. Başvurduğu psikiyatrlar okuma-yazmaya ara vermesini istediler. Bir de ilaçlarını aksatmamasını söylediler.
Hiç dinlemedi. Yalnızlığa ve içkiye gömüldü.
Ve bir gün...
Eşi Kağan eve geldiğinde masanın üstünde ecza dolabından alınmış ilaçları gördü. Lavaboda da ilaçlar vardı. Yatak odasına girdiğinde hiç kullanmadıkları pencerenin arasına perdenin sıkışmış olduğunu fark etti.
Açtı.
Aşağıya baktı...
Ergenekon parmağı!
Aradan yıllar geçti.
Ve “perdeye” yine bir manik-depresif kadın şair çıktı: Lale Müldür.
“Nilgün Marmara'nın intihar ettiğini düşünmüyorum. Nilgün'ün camdan atıldığına inanıyorum. Kağan'ın general olan babasından şüpheleniyorum. Nilgün'ü pencereden atmak üzere bir askerin tutulduğunu düşünüyorum. Savcı yeniden olayı açmak istemiş ancak annesi korktuğu için olayın üstü o şekilde kapanmış.”
Lale Müldür, Türkiye'nin gündeminden ve her taşın altında “Ergenekon” arayan yakın arkadaş çevresinden çok etkilenmişe benziyor. Nilgün Marmara olayında “Ergenekon parmağı” arıyor!
Kağan Önal tepkili: “Bu yazıyla ilgili dava açma hakkımız var ve o ihtimali de düşündük. Ama ben Lale Müldür'ün akli ve cezai ehliyeti olmadığını, bu yazının da ciddiye alınacak yanı olmadığını düşünüyorum. Lale, Nilgün'ün son birkaç ayında onunla hiç görüşmemişti bile.”
Nilgün Marmara, hayata kürdan kılıçla karşı durmaya çalışan bir şairdi; tıpkı Sylvia Plath gibi...
Onlar, “İntihar Kulübü”nün üyesiydiler...

DENEYSEL ÖLÜMÜN MİMARI: BEŞİR FUAD

Beşir Fuad denince aklıma nedense hep yalnızlık gelir. Onun sona gidişi de, çok kişi gibi beni çok etkiledi.
Osmanlı'nın ilklerindi:
Türk edebiyatının ilk denemecisi.
Gerçekçiliği ve doğalcılığı sistemli şekilde ele alan ilk edebiyatçı.
Kara çalmadan, küçük düşürmeden, özel hayata girmeden; yalanın ve adam kayırmanın karşısına dikilen, nesnel düşünceye, bilgiye dayanan ilk eleştirmeni.
İlk biyografi yazarı.
Materyalizme inanan ilk felsefeci.
Tüm bunlara rağmen hiçbir unvanı kabul etmedi: “Bana mutlak unvan vermek istiyorsanız, ‘Bilim Dostu' deyiniz.”
Fransızca, İngilizce, Almanca bilen entelektüel.
Girit ayaklanmasını bastırmak için orduya gönüllü yazılan bir idealist.
Yaşamı kadar ölümü de sıra dışı; deneysel ölümün ilk mimarı...
35 yaşında...
5 Şubat 1887'de bilek damarlarını kesip yaşadıklarını kaleme dökerek hayata veda etti.
“Ameliyatımı icra ettim, hiçbir ağrı duymadım. Kan aktıkça biraz sızlıyor. Kanım akarken baldızım aşağıya indi. ‘Yazı yazıyorum, kapıyı kapadım' diyerek geri savdım. Bereket versin içeri girmedi. Bundan daha tatlı bir ölüm tasavvur edemiyorum. Kan aksın diye hiddetle kolumu kaldırdım. Baygınlık gelmeye başladı...”
Ne güzel yazdı Enis Batur:
“Bir zaman da böyle geçsin, pusula/durmadan dönüp dursun: şimdi/
neredeyim? Yüksek düş'ün içinde/sarsıntı, soğuk ter gırtlağımda/
bir güz mührü, neredeyim ki azalıyorum/gecede yükseliyor simsiyah kanım.///
bir zaman da böyle geçti, pusula/durmadan döndü ve durmadan durdu:/
şimdi buradayım: kâğıtla kalem/arasında titrek, kararsız, bir sınır/
varsa beni benden ayıracak, tam da/kanın mürekkebe dönüp kuruduğu yerdeyim./
-Beşir Fuat, yanlış kardeşim benim.”
Vasiyeti vardı Beşir Fuad'ın:
“Cesedim, anatomi dersinde incelemeleri için Mekteb-i Tıbbiye öğrencilerine verilmelidir.”
Böylesine bir yazar, edebiyat tarihinde hep birkaç satırla geçiştirildi.
Bunun nedeni dinsizliği ve intihar etmesiydi.
Zaten muhafazakâr edebiyat çevresi intihar etmesine dinsizliğinin sebep olduğunu düşündü! Örneğin bu nedenle Ahmet Mithad, Beşir Fuad'ı Müslümanlar için kullanılan “merhum” sözcüğüyle değil “müteveffa” diyerek andı sürekli.
O, resmi ideoloji için “materyalizm denilen felaket hastalığına yakalanmış zavallı çocuk”tu!
Aslında Beşir Fuad'a düşmanlık etmelerinin nedeni, tercümeci Tanzimat aydınına savaş açmasıydı. Bunun rahatsızlığını duyanlar, hayatta iken seslerini bile çıkaramayanlar, ölümü ardından onu yok etme çabasına girdi.
Neyse, Beşir Fuad hâlâ yok sayılıyor.
Buraya ekleme yapmalıyım:
İran edebiyatının tanınmış yazarlarından Sadık Hidayet'in intiharı da biraz Beşir Fuad'a benzer.
O da, İran monarşisine karşı çıkıp, yobaz dincilikle mücadele etti. İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra İran'ın karanlığa gömülmesi karamsarlığını artırdı. Kendini yalnız ve değersiz hissetti.
Hayatına son vermeye karar verdi.
Önce günlerce Paris'te havagazı olan bir daire aradı; bulup hemen yerleşti.
Ve 9 Nisan 1951 günü...
Her zaman ki gibi tertemiz giyindi. Saçlarını taradı. Kokusunu sürdü. Salondaki masasına geçip yazdıklarını kontrol etti. Sonra...
Son bir hikâye yazmaya başladı; yavrusuna ‘Salgı salamayasın' bedduası eden anne örümcekle ile, ağ yapamayıp ölen yavru örümceğin hikâyesini.
Beğenmedi yazdıklarını, yarım bıraktı hikâyesini.
Masadan kalktı, evin her tarafını kapattı.
Havagazı musluklarını açtı...
Sadık Hidayet son hikâyesinde annesiyle ilişkisini mi yazıyordu acaba? İntiharında annesinin nasıl bir rolü vardı?
Beşir Fuad, yaşlandığında annesi gibi delirmekten mi korkup intihar etmişti?
İntihar edenin ardından binlerce soru çıkar ortaya.
Oysa:
Hiç kimse intihar etmek için iyi bir nedenden yoksun değildir.

EŞLERİYLE İNTİHAR EDENLER

Beni en çok etkileyen Stefan Zweig'ın intiharı.
Ancak, son yolculuğa gidiş şeklinden çok, tarihsel karakterler üzerine yazdığı biyografi ve denemelerdeki psikolojik çözümlemelerine hayran oluşumdan belki. Viyana'da varlıklı bir ailenin oğlu olarak 1881'de doğdu.
Hümanist bir savaş karşıtı olması nedeniyle Nazilerin baskısı sonucu 1938'de İngiltere'ye gitti. Bir yıl sonra ABD ve ardından Güney Afrika ve sonunda Brezilya'ya yerleşti.
Almanca konuşulan tüm ülkelerde eserleri toplanıp yakıldı; okunması yasaklandı.
Avrupa'nın içine düştüğü durum büyük düş kırıklığına neden olmuştu.
Bir gün...
Yerleştiği Brezilya Petropolis kentinde, Hitler'in Süveyş Kanalı'na saldırdığı haberini gazeteden okuyunca apar topar evine döndü. Hitler'in artık dünyayı ele geçireceği karamsarlığına kapıldı.
Zaten birkaç gün önce bitirdiği “Satranç” adlı kitabında da Avrupa kültürünün faşizm altında nasıl yok olduğunu yazmıştı.
23 Şubat 1942'de...
Eve gidenler yatak odalarında karısı Lotte ile Stefan Zweig'ı yerde buldular. Üzerinde çiçekli bir kombinezon bulunan Lotte, kahverengi gömlek ve pantolon giyip, kravat takmış kocasına sarılı haldeydi.
Uyku hapı alarak intihar etmişlerdi.
Masanın üzerinde yazdıkları son mektup vardı. “Artık güneşin doğmasını bekleyecek gücüm kalmadı ama siz yeni doğacak güneşi mutlaka bekleyiniz.”
Yaşamı kadar ölümüyle de bir misyon üstlenmişti.
Zweig 60, Lotte ise 33 yaşındaydı...
Karı-koca intihar edenler sadece onlar değildi.
Edebiyatçı-filozof Andre Gorz, amansız bir hastalığa yakalanan eşi Dorine'yi yalnız bırakmamak için onunla birlikte ölüme gitti.
24 Eylül 2007 günü kapılarında bir not asılıydı: Jandarmaya haber verin!
Günlüğüne ise şöyle yazmıştı:
“Geceleri bazen, boş bir yolda ve ıssız bir manzarada bir cenaze arabasının ardından yürüyen bir adamın karaltısını görüyorum. O adam benim. Cenaze arabasının taşıdığı ise sen. Senin yakılma törenine katılmak istemiyorum. Elime içinde küllerin bulunduğu bir kavanoz vermelerini istemiyorum...”

GoThIC PReNSeSIM

2011-02-04T20:17:00.010+02:00

2011-02-03T17:35:00.001+02:00

Nilgün Marmara fotografi Ayfer Feriha Nujen'den alinmistir

NİL GüN ' üm VAR' SIN ve TEK' SiN !

AH UTKUM ..! TUTKUM MUSUN ESRUHUM MUSUN

2011-01-06T12:31:00.016+02:00

söz & müzik: eylul

sen gun isigi misin gece misin
karanliklari issizliklari yalnizliklari unutturan ...

sen seytan misin melek misin her sefer
beni yola getiren...

sen elimde misin yoksa kader misin
bir turlu degistirilemeyen

tutkum musun esruhum musun
seninle olamadigim, ne sensiz kalamadigim
icimdeki o ses ..
bastan ayaga tepeden tirnaga
zikrettim ismini

YENİ BİR BAŞLANGIÇ 2011 HOŞ GELDİN !

2010-12-30T10:04:00.028+02:00

20XI

AŞK KAPISI - "BURAYA EKSİK GİREN TAMAMLANIR"

FiRE FiRE FiRE

20XI

Nilgün Marmara ve kuğu

2010-12-28T19:15:00.003+02:00

"Kuğuların ölüm öncesi ezgileri şiirlerim" diye basliyor sair.
KUĞU KELİMESİ YUNANCADA KİKNOS (CYGNUS) OLUP DOĞUYA VE BİZE KAKNÜS OLARAK AKTARILMIŞTIR VE DOĞU EFSANELERİNDE KENDİNİ YAKARAK ÖLEN KUŞ OLARAK GEÇER. Kuğu yani Kaknüs bir adıyla da Musikar, Ferîdüddîn-i Attâr'ın Mantık-ut Tayr adlı eserinde şu şekilde anlatılmaktadır: “ Vatanı Hindistan olan Kaknüs’ün güzellikte eşi benzeri yoktur. Ney’e benzeyen uzun ve kuvvetli gagasında yüze yakın delik vardır. Her delikten farklı bir ses çıkar ve çıkan her ses, başka bir nağmenin ifadesidir. Kaknüs öttüğü zaman, diğer bütün kuşlar susar. Onun sesinin güzelliği hepsinin aklını başından alır. Ömrü bin yıla yakın olan Kaknüs’e öleceği vakit hissettirilir. Kuş, ölüm vakti yaklaştığında topladığı çalı çırpının ortasına geçer ve çeşitli nağmelerle feryada başlar. Gagasındaki her delikten ruhunun bir tarafına ait farklı bir nağme çıkar. Ölüm korkusundan hazan yaprağı gibi titrer. Yakıcı feryatlar, âdeta gönüllerden kan damlatır. Kaknüs nihayet bir nefeslik ömrü kaldığı an kanatlarını şiddetle çırpar ve kanatlarından çıkan kıvılcımla alev alır. Çıkan ateş, kuşun çevresindeki çalı çırpıyı da tutuşturur ve nihayetinde kuş tamamıyla yanar. Hiç ateş kalmadığı bir anda Kaknüs’ün külünden başka bir Kaknüs yaratılır..

17 aralık 1273 “şeb-i arûs - düğün gecesi”

2010-12-17T16:18:00.010+02:00

“Ölümümüzden sonra mezarımızı yerde aramayınız!

Bizim mezarımız âriflerin gönüllerindedir”

Şems'i arıyorum Mevla 'yi bulma yollarinda...

Tennure'nin Eteğindeki Aşk Ateşini...

AH UTKUM ..! TUTKUM MUSUN ESRUHUM MUSUN

2010-12-12T09:44:00.009+02:00

söz & müzik: eylul

atese yakın

2010-12-06T11:19:00.011+02:00

KOCAMAN 1 YIL SENSİZ

ateSe yakIn
Bir mum yaktIGIm o akSam seni andIm
...
Belki hayat bu demek

GöçtüGün gün ben
Tesadüfen düSümde gördüm veda ederken

Çok özledim her kahraman gibi erken gittin

GördüGüm en son ISIk parIltI sendin
Hep parladın
DinlendiGin o sarmaSIk sonra soldu
Hep uçtun ateSe yakIn
...

KOCAMAN 1 YIL SENSİZ

2010-12-01T07:44:00.007+02:00

KOCAMAN 1 YIL SENSİZ

Gölgeler Çekildiğinde, Metis (1998)

Geceye Uyananlar, Oğlak Yayıncılık (2000)

Aklın Yolu Bindir, Talat Halman Kitabı Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları (2003)

Ah Tutku Beni Öldürür müsün?, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları (2004)

Eflatun Koza, Cahide Birgül, 1.Basım: Eylül 2009, Everest Yayınları

AYNA / Sylvia Plath

2010-11-25T22:56:00.007+02:00

AYNA
Gümüşüm ve doğruyum. Önyargılarım yok
Gördüğüm her şeyi yutuveririm bir anda
Olduğu gibi, aşkın veya nefretin sisiyle kaplı değilim
Zalim değilim, içtenim yalnızca
Küçük bir tanrının gözüyüm, dört köşeli.
Çoğu zaman karşı duvarın üzerinde düşüncelere dalarım
Pembedir duvar, benekli. Öyle uzun zaman baktım ki ona
Kalbimin bir parçası olduğunu düşünüyorum. Fakat titriyor.
Yüzler ve karanlık ayırıyor bizi tekrar tekrar

Şimdi bir gölüm. Bir kadın eğiliyor üzerime,
Erimimi arıyor gerçekte ne olduğunu anlamak için
Sonra bu yalancılara dönüyor, mumlara veya aya.
Sırtını görüyorum ve sadakatle yansıtıyorum sırtını
Gözyaşlarıyla ve bir el hareketiyle ödüllendiriyor beni
Önemliyim onun için. Geliyor, gidiyor.
Her sabah onun yüzü alıyor karanlığın yerini
İçimde genç bir kızı boğdu ve içimde genç bir kadın
Havalanıyor ona doğru günden güne, korkunç bir balık gibi.

Türkçesi: Tozan Alkan

HZ.MEVLANA & HZ.ŞEMS - 15 Kasım

2010-11-15T10:40:00.009+02:00

1207 dogumlu asıl adı Hazreti Mevlânâ Muhammed Celâleddin-i Rûmî & asıl adı Şemseddin Muhammed olan 1185 doğumlu Şems, 15 Kasım 1244'te, Konya'da "Merc-el Bahreyn" diye isimlendirilen noktada karşılaşıp, müthiş bir beraberliği başlatıyorlar. "Merc-el Bahreyn" kavramı Kuran'da geçen ve "Yaradan'ın acı ve tatlı sulu iki denizi buluşturması" ndan alınmış.

KARMA tarkan

2010-11-09T07:18:00.010+02:00

"ask ve takdir"
Dr.MASARU EMOTO - SU KRİSTALLERİ MUCİZESİ

bu yeni bende kim
aynada bakistigim
bu yeni ben benmiyim
kendimle tanistigim
dunumle bugunum
can ciger kuzu sarmasi
gec oldu temiz oldu
_gecmisimin karmasi

E F L A T U N

2010-10-29T08:19:00.007+03:00

eflatun / şarap

biz seninle bir salkımın iki aşık üzümüyken
başka şişelerde şarap olmuşuz

başka hayatlarda harap olmuşuz. . .

Eflatun -Sarap [ Video Klip 2010 ]

yine mi çicek...

2010-10-22T08:28:00.019+03:00

Kur masayı Madam Despina
Kirli beyaz muşamba örtüleri ser...
Çek sediri asmanın altına...
Yanında bir ince Müzeyyen abla
yine mi güzeliz yine mi çicek hamdolsun

sezen aksu - yine mi çiçek gegen die wand duvara karşı by fatih akın

a’ r â f

2010-10-14T08:10:00.012+03:00

m o r VE ö t e s i

...

Aşkın içine bak en güzeline,
Hem var hem yok mu bile bile,
Adalet yok ya canımı yakar,
Bu sessizlik,

Yerimi bilmem,
Bilmem ne taraftayım,
Sesimi duymam,
Ne zamandır araftayım,

Kimler varmış içimde,
Yoklama yaptım ,,, Yoklama yaptım ,,,
Deliler çıktı cellatlar,
Birde şeytanlar,

Yerimi bilmem,
Bilmem ne taraftayım,
Sesimi duymam,
Ne zamandır araftayım,

Kalbin işine bak yüzüne bakamaz,
Ağlar durur sen uyurken. . .

a’ r â f

2010-10-14T07:46:00.015+03:00

^^ ИÍLGŰИ МAЯMAЯA ^^

13ekim1987 - GöÇ

3kez nilgun marmara

Sevgili karagonulluluğum ve karamsarlığım ickinliğinde sunabileceğim olasılıkları coğaltabilirim. İyıcilliğimden neler diye sorulursa-

SİMDİ DURMAK ARTIK BUYUK OZANLAR

CAĞLAYANINDA YUNMAK VAR.

Goğunuzun genlesmesi dileği ve sevgiyle.

Ağustos, 1980

Marmaris

Zarf Dileği:
Bu tuhaf bir atılımla size ulasan betik, dingin bir günbatımı kızıllığında ve insansız bir yerde
okunmalıdır. Elinize geçtiğinde bu ortamın kosulları bütünlenmemisse beklenmeli; betik,
geçen anlar sürecinde farklanmayacak, hep aynı kalacaktır. Kusku duyulmasın hiç!

M E T İ N L E R - N İ L G Ü N M A R M A R A

M E T İ N L E R

4İ.nci yaş...

2010-09-29T10:14:00.008+03:00

41 kere Maaşallah

"...Karanlıgıma Sems olmayan yari neyleyeyim.
Canını yoluma post eylemeyen dostu neyleyeyim.
Sems gibi bakmayan gözü neyleyeyim.
Yarenin yüregine merhem olmayan sözü neyleyeyim..."

Hz.Mevlana

Kır kalemimi ey felek!

Sems yoksa ne diye devran edersin alemde.

Zerrede alemi,alemde askı yasamayan Ademi neyleyeyim???

Sinan Yagmur...

2010-09-23T11:47:00.004+03:00

2010-09-22T08:13:00.010+03:00

eylûl 29

istanbul’da sonbahar

2010-09-18T10:44:00.004+03:00

O Mare E Tu - Andrea Bocelli & Dulce Pontes

2010-09-09T07:53:00.000+03:00

2010-09-06T10:27:00.003+03:00

2010-09-01T19:20:00.006+03:00

eylul hosgeldin!

Haris Alexiou - O Anthropos Mou

_

2010-08-23T17:27:00.009+03:00

zelda nilgün marmara – kum bekçisi

2010-08-14T03:05:00.004+03:00

2010-07-18T12:14:00.012+03:00

ölümden sonra hayat var gördüm
kaç kere öldüm kaç kere öldüm kaç kere ...
kalbini mi kırmış kim kırmış
ne yapmışsa unut geçmişi
bırak yoluna bak
her şey yenilenir ...
hayat geri gelir ...
...
aşk geri gelir ...

Aylin Aslım - Aşk Geri Gelir

ah utkum ..! tutkum musun esruhum musun..?

2010-07-16T14:58:00.005+03:00

icimdeki o ses...
nilgün'e & cahide'ye - guzel ruhlarina ...

beni duyuyorlarsa uzak 2 guzel insana:
zerrin'e VE moshinos'a ...

soz&muzik : eylul

2010-07-14T08:04:00.007+03:00

N E F E S
söz&müzik:Gökhan Kırdar
Aysegul Aldinç & Vazo dueti

AŞKIM ... NİL MAVİSİ

2010-07-10T08:03:00.032+03:00

ayfer feriha nujen'den alinmistir

...Yabancıların en yakınıydın sen ..!

" ...Üşümüşüm… Düşlerimin üzeri açıktı, bendim, Arzularımsa çıplak, onlardım …
... Ellerimin soğukluğu hep bir kalabalıkta… NilgünM.

Ölürsen Haber Ver-Çiğdem Erken

2010-06-17T06:05:00.010+03:00

Düşmeden Bulutlarda Koşmam Gerek

Kayboldum

Ölüm

Dokun bana çırılçıplak
Hisset beni korkusuzca
Bırak aksın zaman
Teslim oldum ben sana

Y a r a oldum
Kanar oldum
Senin içinde akar oldum
Kayboldum
Kendimi arar oldum
Senin içinde y a k a r oldum
Ölüm oldum
Öldürür oldum
Senin içinde ölür oldum
Zaman oldum
Akar oldum
Senin içinde durur oldum...

2010-06-06T09:27:00.008+03:00

Sessizce kuruyor içinde soluk renkli çiçekler
Asfaltlanmış mutluluğa giden bütün kestirmeler
Yeni bir dünya keşfet kendine
Bu kez hiç durmayan

Bir şövalye var içinde seni koruyan…

Küfretme hayata güzelliğini kirleteceksin
Bir gün sen de kırılmaz kalpler icat edeceksin
Yeni gözler uydur yüzüne
Bu kez hiç ağlamayan

Bir şövalye var içinde seni koruyan

redd

2010-05-22T08:14:00.012+03:00

Gitmek kolay
ya sonrası?
Silebilir misin sende kalan
dudaklarımın nemini
Atamazsın biliyorum
sende solan yüreğimi

Ver bana düşlerimi
Ver bana eski gülüşlerimi
Yanarsın ah yanarsın... Verirsen bana kendini

video:

http://www.webloader.org/sapka-ver-bana-duslerimi-/q-cHRiTTVOOXJVUk0=

Tezer Özlü, Herşeyin Sonundayım

2010-05-01T09:08:00.003+03:00

Tezer Ozlu, James Joyce'un mezari basinda,
"mezarliklarda en buyuk huzuru duyar oldum,
olmek istegim yok, yasamak istegim olmadigi gibi" der...

"Yasamla ve olumle hesaplasmak icin yaziyorum"
...neden yazilir? dunya acili oldugu icin yazilir. duygular tastigi icin yazilir. insanin kendi zavalliligindan siyrilmasi guc bir islemdir. ama insan bu, bir kez bu zavalliliktan siyrilmaya gorsun,
o zaman yasami kendi egemenligi altina alabilir. iste boylesi bir egemenligi bir iki kisiye daha anlatmak icin yazilir ya da kendi kendine kanitlamak icin.
cunku insanin kisisel ozgurlugu, kendi dunyasina egemen olmasiyla baslar. dunyasina egemen olan insan, acilari coskuya, bunalimi yaratmaya, sevgisizligi surekli aska donusterebilir.
ben dunyama egemen olabilmeyi edebiyatla ogrendim..."
cumhuriyet kitap 29nisan2010 Erdem Öztop

Tezer Özlü, Herşeyin Sonundayım
- Tezer Özlü'nün Ferit Edgü ile birbirine yazdıkları mektuplar kitaplaştırıldı -

LA LLORONA

2010-04-26T12:29:00.005+03:00

Animacion La LLorona - Chavela Vargas

2010-04-19T06:30:00.009+03:00

AH YILLAR SÖZ & MÜZİK: SEZEN AKSU

AH YILLAR DOPDOLU ACI TATLI, ÜSTÜME ALTIN TOZLARI SERPTİ
HER ŞEYİ TARTTI TERAZİ, GÖZLERİM ISLANIP, ISLANIVERDİ
HEM DOLUYA KOYDUM, HEM BOŞA KOYDUM
KAH OLGUN,KAH UÇARI, KAH TOYDUM
YOL BENİ,BEN YOLU YORDUM
TANIDIM DÜŞMANI DOSTU FENA MI
GÖRDÜ GÖZÜM DÜNYA GÖZÜYLE AŞKI
TATTI DİLİM BALDAN BİBERE DAHA NE
SÜZDÜM DAMLA DAMLA HAYATI
BEN DAHA NE İSTERİM DAHA NE

ŞİMDİ TAM TADINI ÇIKARMA ZAMANI
HAS İPEK DOKUR GİBİ İNCELDİ SABIR
DEMLENE DEMLENE TAM KIVAMI
BAŞLADI ÖMRÜMÜZÜN İHTİŞAMI

2010-04-16T08:41:00.011+03:00

Ne kadar uzak olsanda ben yine yanındayım

avucundayım

2010-04-05T10:24:00.041+03:00

T h ε l o N a S ε D o
__________________ Dεspina Vandi
sεni görmεk istiyorum
Yıldız Usmonova & Yaşar - Seni Severdim cover

2010-03-19T07:04:00.014+02:00

Haris Alexiou – tora fevgo -
now, i’m leaving ...
cover durma yağmur durma

http://www.facebook.com/video/video.php?v=1165388469648

2010-03-14T12:07:00.021+02:00

"kimi acılar içimizden geçer,
kimi anılar üstümüzden…
beni susturur, seni doldurur,
bizi arkamızdan vurur… "

durma yagmur durma

sorma, sorma doldur bogazicini
sen doldur ben içerim efkarımla kana kana
durma, durma doldur bogazicini
sen doldur ben içerim yalanlara kana kana
durma,
canım cayır cayır yanıyor

söndür yalvarırım durma n’olur durma

durma, yağmur durma
sorma, sen de onu sorma

Gripin - Durma Yağmur Durma (2010)

2010-03-08T11:41:00.007+02:00

8 MART KADINLARIN GüCü

2010-03-02T11:04:00.004+02:00

ölürsen haber ver
soz&muzik:cigdem erken

2010-02-13T00:53:00.006+02:00

İyi ki dogdun..!

13Şubat1958İstanbul

"yaslı yuregimin utangaç itirafi:" sizi sevmekte ölüyorum." N.M.
14şubata 1kala...

_

2010-02-08T16:43:00.023+02:00

Belki bir yarası vardı Adı intikamdı... Canımı yaktı

İçimden bir yıldız kaydı

2010-01-30T00:01:00.047+02:00

A Y R I L I K

Sana uzaktan bakıyor artık __________________ gözlerim

Gönlüm senden geçmezzz

Unutmak o kadar kolay mı ___________________ sandın?

Ayrılık bana aşktır artık

düş sokağı sakinleri "ayrılık" | izlesene.com

GÜR DAL

2010-01-08T08:28:00.019+02:00

BENİM ADIM ORMAN

Şebnem Ferah - 05. Eski

2009-12-28T01:32:00.004+02:00

nisanim;
Kim bilir neler neler Gecti basindan...Kimse boyle y a l n i z olamaz
Anlat birer birer Tut ellerimden...Kimse boyle k u s k u n olamaz
Ne hikayeler var...
Her bahar oncesinde Kardelene donusmeyi Kopmayi koparilmayi anlat...
Karanlikla dans etmeyi Sonra o l u m e y a t m a y i
K a h p e dunyayi anlat Anlaaaat...
Kimse boyle y o r g u n olamaz... " senden sonrasi hepp boyle..."
Dünya devrilmiş Kimse böyle ü z g ü n olamaz Hep göz pınarında
Duran o göz yaşında Akmaya hazırlanan Neler neler var
kuskun uzgun
VE yalniz...

Link:

2009-12-17T22:52:00.004+02:00

2009-12-13T19:16:00.082+02:00

"...Sizlere birsey animsatmak istiyorum...
Zaman varken cok seviniz sairlerinizi!
Onlar sizi cok sevmislerdi cunku..! " Ahmet Gunbas

"Lale Muldur" dizeleri ;

"destina "; kader - sana verecegim yasamimin gizini
________________ bizi ayıran zamana, bu dünyaya inad...

Destina / Lale Müldür

Dün gece sen uyurken
İsmini fısıldadım
Ve hayvanların korkunç
Öykülerini anlattım

Dün gece sen uyurken
Çiçeklere su verdim
Ve insanların korkunç
Öykülerini anlattım onlara

Dün gece sen uyurken
Yüreğim bir yıldız gibi bağlandı sana
İşte bu yüzden sırf bu yüzden
Yeni bir isim verdim sana

DESTİNA

Sen öyle umarsız uyusanda bir köşede
İşte bu yüzden sırf bu yüzden
Yaşamdan çok ölüme yakın olduğun için
Seni bu denli yıktıkları için DESTİNA
Yaşamımın gizini vereceğim sana

Sade©e Sana ...

2009-12-08T11:33:00.055+02:00

Ötme bülbül ötme

CAN

ayazda
_____________________________
k ı ş t a

şarkılar şiirler yasta

YAS - karaağaç

2009-12-04T23:14:00.012+02:00

!!! Yas'ta S'Onsuz 1gül y@ğmurudur bu..!

2009-12-02T12:38:00.054+02:00

2009-12-01T09:10:00.026+02:00

1 Aralık AIDS günü
Mehmet Turgut'a poz veren Billur Kalkavan'dan AIDS'e "Hayır" !

2009-11-26T09:39:00.051+02:00

__________________________________kayıp 1gül

Meryem Gülü – Bir gül olmak

Evet haklısın, ben öyle büyük bir şey değilim belki. Ama bir gülüm...
İnsanlar beni övseler de bir gülüm, övmeseler de.
Herkes benim için deli olsa da bir gülüm, yanıma hiç kimse uğramasa da.
Sadece bir gül. Dedim ya, büyük bir şey değil, sadece bir gül...
Ama, gül ne demek bilir misin sen, dostum? Gül, özgürlük demek!
Başkalarının övgüsüyle varolmamak, yermesiyle yok olmamak demek.

Zeynep Hanım – Gülleri duymak

En başta, gülleri kulağımızla değil, ancak kalbimizle duyabileceğimizi iyi anlamamız lâzım. Her insanın kalbi doğuştan bu yetiye sahiptir aslında. Ama kalpler zamanla sağır olur ve gülleri duyamaz hâle gelir. Güllerin şarkı söyleyişlerine tanık olmak isteyen bir kimse, önce, büyürken kaybettiği bu yetiyi geri kazanmalıdır.
Gülleri duymak kolaydır. Çok kolay. Tek yapman gereken, ya unuttuklarını hatırlamak ya da öğrendiklerini unutmak.

Meryem Gülü – Kuru Gurur

''Hatırlıyor musun, güneşli günlerde sana akın akın koşanlar güz gelince bir bir terk etmeye başlıyorlardı seni. Kış iyice bastırınca da hiç kimseyi bulamıyordun yanında. Gururun seni yalnız bırakıyordu ve o kuru gururun yüzünden ağlayamıyordun bile. Bahardaki övgüler seni ne kadar yükseltmişse, sonbahardaki düşüşün de o denli yüksekten oluyordu. Havanın değişmesi yerle bir ediveriyordu seni... Oysa bir gül için bu böyle mi? Bir gül için, güz demek, yağmur demek. Güz demek, bahara hazırlık demek...
Üzgünüm dostum ama, sana tutkuyla bağlananlar bir gün seni terk edecekler. Çünkü onlar sana değil, kendi tutkularına tapıyorlar yalnızca. Bir gün gelecek, o tutkuları başka bir tanrıça bulacak. Senden daha güzel, daha güçlü, daha yüce bir tanrıça! İşte o zaman sen unutulacaksın. Kendini onların övgüleriyle var ettiğin için de, unutulduğun zaman yok olup gideceksin.''

''Kendini özel hissetmek için ihtiyacın olan tek şey, yine kendinsin''

2009-11-24T01:57:00.020+02:00

SENDİN εyy AŞK

Güzle gelen sendin ey aşk, sıcacık!
...
Sendin, geldim, yorgun içine giremediğim O evren...

Durmadan öğüten, durmadan hem ince,
Sendin ey aşk, sendin, o rüzgârsız değirmen!

Direncimde, sendin ey aşk, hem de en!
Sızar kan, acısız, uzanmaz, kesik ellerimden..
M. Sunullah Arısoy

20 KASIM DÜNYA SİGARAYI BIRAKMA GÜNÜ / Tüket, İtaat Et, Öl

2009-11-20T15:09:00.013+02:00

burada sigara icme..!

HaYko CePkin - Disco Kralı Okan Consume ObeY Die

S E V D A Z E D E

2009-11-14T08:28:00.044+02:00

HER YANIM BIÇAK KESİĞİ
GÖRDÜĞÜN KAN KARASI
KAPANMIYOR DİNİNE YANDIĞIMIN
KALP YARASI
Ağlıyor adamın ANASI
.
.
.

ŞAŞTI İYİCE BENDE ENDAZESİ KANTARIMIN
BEN NEYİ NEYLE TARTAYIM
GİDİP SIYIRAYIM GÖRDÜĞÜM İLK ENTARİYİ
ÖLDÜRENE KADAR ALDATAYIM

.
.
.

SOFRAMDA HER GECE BİR ERKEK MAVRASI
SEVGİLİ ÇOKTAN SUYUN ÖTE YAKASINDA
BUNDAN DAHA ÇOK KAYBEDEMEM
ŞİMDİ SIRA İNSAN GİBİ
ACI ÇEKME FASLINDA

Söz: Sermiyan Midyat // Müzik: Atilla Özdemiroğlu

Kasım aşkım...

2009-11-11T13:02:00.022+02:00

_____Deniz Gözlüm

Link:

İlk değilsen bile
Son aşkım olup kal
Senden öncesini
Yaşamadım sayarım
Böyle bir aşka ömür vermeye değer
Dillenir de nazara gelir diye korkarım

Deniz gözlüm benim
Senin için hazırım
Eğer ölüm gerekse
Ölmeye giderim
Yemin olsun seninim çocuklar gibi şenim
Deniz gözlerinde hayat bulur gözlerim
Yüreğim acır inan senden uzak kalmasın
O deniz gözler benim başkası hiç bakmasın

Son arzum nedir diye
Gelipte bir sorsalar
Haykırış olur sesim
Sen yine sen der
Canım seni özler, seni diler, ister
Beni bırakma ele ateşlerim söner

söz:soner arıca / müzik:zafer haznedaroğlu

2009-11-10T03:53:00.003+02:00

öldüremeyeceksiniz!

2009-11-07T12:53:00.004+02:00

MARSİS

2009-10-30T03:50:00.017+02:00

OKUDUĞUM KİTAPLAR
METİN CELÂL

eflatun koza

Cahide Birgul yeni romani 'eflatun koza'da (eylul 2009, everest yay.) insanin hallerinden, ilişkilerinden yola çıkan gerilimli bir hikaye anlatıyor. Sıradan görünen bir hayatın nasıl gizlerle dolu olabilecegini örnekliyor.

Cahide Birgul biz okurlarını
kayıp kadınlar araştırmasına
yoğunlaştırıp kadınların akibetini
merak ettirirken eflatun kozayi
yavaş yavaş kuruyor

Cumhuriyet kitap / 22 ekim 2009 / syf.12

86 KERRE CUMHURİYET

2009-10-29T01:14:00.006+02:00

2009-10-17T23:21:00.050+03:00

İKİ KERЯE

TAŞINMAK ;

1- gönül evinden..,

2- baba ocağindan(3.kez)..,

ve ZOЯЯЯ olan..,

elveda Fındıkzâde...

2009-10-13T10:30:00.012+03:00

______________________________________ sen gittin ve dunya daha yalnizlasti...

"...Yeryüzündeki aşk olasılığı ve süreci de karıncaların karşılaşmaları
ve yaklaşık 10 saniye birbirlerine dokunmaları oranında.Ne zavallılık..! "
"kirmizi kahverengi defter'den "

2009-10-09T10:38:00.009+03:00

ALOGERO Danser Encore
Coban Yıldızı

Karışık & Karanlık 1 Labirent

2009-10-03T10:39:00.013+03:00

Çağdaş romanımızın en önemli yazarları arasında yer alan Cahide Birgül
yeni kitabı 'Eflatun Koza'da hayli karışık ve karanlık bir labirente davet ediyor okuyucusunu...

A.Ömer Türkeş / Radikal Kitap

02/10/2009

Cahide Birgül, uzun bir aranın ardından dördüncü romanı Eflatun Koza’sı ile yeniden aramızda. Gölgeler Çekildiğinde (1998), Geceye Uyananlar (2000), Ah Tutku Beni Öldürür müsün (2004) romanlarında, karakterlerinin iç dünyalarında dolaşan, onların travmalarıyla ‘ruhsal bilmece’ler kuran Birgül, Eflatun Koza’da hayli karışık ve karanlık bir labirente davet ediyor okuyucusunu... Cahide Birgül’ün roman kahramanlarının pırıltılı hayatları yoktur. Hatta sessiz, gösterişsiz, silik insanları anlatır. Anlatısı da insanları gibi gösterişsizdir, dingindir. Ama bir anda ufukta bekleyen fırtına aniden patlar, hayatlar alt üst olurken hikâye bir girdap gibi içine çeker bizi. Eflatun Koza’da da kurgu ve anlatımını değiştirmemiş. Gölgeler Çekildiğinde romanında, babasıyla yaşayan bir kadının hayatındaki altüst oluşları izlemiştik. Bu kez annesiyle yaşayan genç bir kadının iç dünyasına yolculuk yapıyoruz.
İsmini sonlarda öğrendiğimiz anlatıcı karakter, Evrim, İletişim Fakültesi’ni bitirip bir gazetede işe başlayan genç bir kadın. Babası yıllar önce ölmüş, annesi yıllardır terzilik yapıyor. Mekân, diğer romanlarındaki gibi, kişilerin iç dünyalarındaki sıkıntıya eşlik edecek biçimde klostrofobik bir atmosferde. Evleri “Şişli’de, Yeni Karamürsel’in hemen arkasındaki uzun sokakta, gri boyalı eski bir apartmanın giriş katında, az ışık alan, iki oda, bir salon, sıradan bir daire. Ne rengârenk çiçekler vardır pencere önlerinde, ne göz alıcı perdeler, ne de yaz günlerinde içerden taşan neşeli bir müzik.” Yani yolumuz düşer de sokaklarına girersek eğer, kapısının önünden fark etmeden geçip gideceğimiz evlerden biri. Evrim de tam öyle bir kadın; içindekileri dışa vuramayan, söyleyemeyen, göz göze gelmekten kaçınan, fiziksel güzellikten nasiplenmemiş, çocukluğunda anne ve babasının bile ilgisini çekememiş, kardeşi Ece’nin gölgesinde kalmış.
Hikâye anlatım zamanında hiç ortaya çıkmayan Ece’yi Evrim’in geriye dönük anımsamaları aracılığıyla tanıyacağız. Güzel, akıllı, saldırgan, bencil, istediklerini elde etmek için yalan söylemekten çekinmeyen, hayatı oburca yutan bir genç kız. Kısacası sanki Habil ile Kabil gibi birbirine zıt iki kardeş. Ece, Evrim’in ilk ve tek aşkı Gürdal’la birlikte kaçmış, o günden beri annesiyle Evrim’in yalnızlıkla kuşatılmış hayatlarında adı bir daha anılmamıştır.
Evrim’in meslekteki ilk işi, kayıp kişiler hakkındaki yazı dizisine bir dosya hazırlamak. 2003 yılında evlerinden çıktıktan sonra bir daha kendilerinden haber alınamayan iki kadın hakkında bir şeyler yazması istenir Evrim’den. İki kadın arasındaki ilişki hakkında bir takım dedikodular yapılmış olmakla birlikte, ekonomik sıkıntıları olmayan bu iki kadının neden ve kimden kaçtıkları açıklığa kavuşmamıştır. Aslında yazı dizisinin meseleyi çözmek ya da kadınları bulmak niyeti yoktur. İstenilen okuyucunun ilgisini çekecek bir hikâye çıkarmak. Ne var ki Evrim farkında olmadan kapılacaktır kayıp kadınların hayatlarına. ‘Eflatun Kadınlar’ adını verdiği dosyayı hazırlarken kayıp kadınların yakınlarına, eski sevgililerine ulaşacak, daha önce hiç bilmediği mekanları dolaşacak, farklı insanlarla tanışacak, hayatındaki tek düzelik bir süreliğine de olsa kırılacaktır. Ama hazırlayacağı yazıya değil kayıpların akibetine yoğunlaştıkça hem gazetedeki işi sallantıya girmiş hem de zaten sürdürmekte zorlandığı dış dünya ile olan ilişkisi iyice karmaşıklaşmıştır. Etrafını saran ağların giderek içinden çıkılmaz bir hal aldığını hissetmeye başlar Evrim;
“Neslihan, Irmak, Selçuk, Çağla ve bu olayın içinde yer alan ve henüz karşılaşmadığım, ama hayatıma girmeleri kaçınılmaz olan diğerleri beni bu büyük çilenin başına oturtuyor, hiç de gönüllü olmadığım bir işi yapmaya zorluyorlardı. Bir çileye bir kendime bakıyor, onunla başa çıkamayacağımı sanıyordum zaman zaman. Hangi ipi çeksem çile biraz daha düğüm olacak, iyice açılamaz hale gelecekti sanki. Şimdilik mesafemi koruyordum. Onu elime alıp alıp bırakıyordum. Ama biliyordum; yakında çilenin içine dalacak, o karmaşada ben de kaybolacaktım...”
Gerçekten de kaybolacak, roman sürpriz bir finalle noktalanırken şimdi her şeyi sondan başa doğru yeniden değerlendirmek, doğrularla yalanları ayıklamak gerekecektir.

Anlatıcıya güven olmaz
Roman kahramanının bakış açısıyla birinci tekil şahıs ağzından anlatılan hikâyelerde, okuyucu, roman kahramanıyla kolaylıkla özdeşleşebilir. Tehlikeli bir birlikteliktir bu. Olay aktarımlarının, kişiler hakkındaki değerlendirmelerin, iyi ve kötü yargılarının sorgusuzca benimsendiği anlarda anlatıcı ile yazar, yazar ile okur arasındaki mesafe kaybolmaya başlar. Kendisini çirkin bulan Evrim’e başkalarının neden “çok güzelsin” dediğini, korku ve takıntılarını, okuldan sonraki kayıp iki yılını, örümcek ısırığının yarasının nasıl kapandığını, ayağındaki aksamanın düzelmesini, annesinin hiç ortada görünmemesini ve muhtemelen dikkatinizden kaçmış başka küçük ayrıntıların nedenlerini anladığınızda hikâyenin düğümleri çözülmüş olacak. Ama huzursuz bir çözüm. Evrim ve Ece’nin geçmişini, ortaya dökülen sırları, ve anlatıcının akıbetini öğrenmek hikâyenin hüznünü daha da artırıyor.
Anlatıcının peşine takıldığınız için aldatıldığınız duygusuna kapılabilirsiniz, ama yazarın suçu yok; bu, kendisini yazara teslim eden okuma alışkanlığının neden olduğu bir durum. Etkin bir okuma yapmak için hem yazarın sözü ile kahramanın sözü arasında bir ayrım yapmak hem de anlatıcının gerçeklik algısına bir şerh koymak gerekir. Cahide Birgül, okuyucuya bu fırsatı vermiş aslında; kendi sesi ile kahramanın sesi arasındaki ayrımı, yani Evrim’in algısı ile dış gerçeklik arasındaki çatışmaları, kısacası anlatıcısının güvenilmezliğini sezdiriyor. Bu güvenilmezliğin yarattığı tekinsiz bir havası var romanın. Gerilim öğesi kadınların kaybolmasının izini sürmekten değil, onların izini sürerken Evrim’in içi dünyasındaki dengelerin bozulmasından kaynaklanıyor. Yan yana akan ama birbirini sürekli kesen bu ikili kurgu Cahide Birgül romanlarının karakteristiklerinden. Bir diğer karakteristik ise birlikte yaşarken yalnızlığı çoğaltan mekanlar olarak mutlu zamanları çoktan geride kalmış kasvetli aile evleri. Baba ile kızının, iki kardeşin ya da anne ile kızının biraradalıklarını sevgiden değil zorunluluktan sürdürdükleri tekdüze hayatlar, bunların yarattığı ruhsal sıkıntılar.
İlk bakışta dış koşullardan yalıtık gibi görünmekle birlikte, Birgül’ün roman kişilerinin ruhsal travmalarını dış dünyayla, diğer insanlarla olan ilişkileri tetikliyor. Kıskançlık, tuku, hırs, öfke ve diğer duyguların, sıkıntı ve patalojilerin asıl kaynağı ahlaki, tıbbi ve toplumsal boyutların birbirinden ayrılmaz bütünlüğü. Öteki üzerinden dolayımlanan, kırbaçlanan maddi ve manevi arzuların karmaşık ilişkileri bireyin iç dünyasında kötücül bir koza örüyor. Ailede başlayan, arkadaş ve iş çevresinde büyüyen ve önce bireyi ardından toplumu kaplayan büyük bir koza. Evrim, hepsinden daha naif olduğu için belki de, yarılmayı doğrudan yaşıyor, ama romandaki diğer kişiler de o kötücüllükten nasiplenmiş kişiler. Özetle söylemek gerekirse, Cahide Birgül’ün roman kişilerinin ruhsal çöküntüleri basitçe kişisel rahatsızlıklar denilip geçiştirilemez. İnsan psikolojisi ile sahip olma, kazanma, kendini gerçekleştirme arzusu arasındaki ilişkiyi açığa çıkarırken yalnızlık duygusunu, sevgi açlığını, toplumsal durumun yarattığı çarpıklıkları çok iyi kullanıyor. Bu türden duyguların ortaya döküldüğü anlarda iç monologlar çok başarılı...
Anlatısının dinginliğinden söz etmiştim. Ayrıntılarla zenginleşen iç konuşma ağırlıklı, incelikli, kırlgan, ağırlığını hissettirmeyen bir dili var Birgül’ün. Bireyin iç dünyasına ilişkin değişimleri basit bir yüz ifadesi, basit bir sözcük ya da bir suskunluk anıyla ortaya seren dingin ama çarpıcı bir üslubu var. Benzer temaları her biri gerilim yüklü farklı hikâyelerle anlatan Cahide Birgül, çağdaş romanımızın en önemli yazarları arasında yer alıyor.

EFLATUN KOZA
Cahide Birgül
Everest Yayınları
2009
184 sayfa
8 TL.

e y l û l

2009-09-29T18:59:00.039+03:00

......................................

29 . 09 . 2009

"... Sevgili Ella,
Doğum günün kutlu olsun..Hem erkekler hem kadınlar için 40 en güzel yaştır.
Bence 40 sayısı tılsımlıdır.
Boşuna değil, Nuh tufanı 40 gün sürdü. Sular her yeri kapladı ama aynı zamanda bu topyekün yıkım, birikmiş tüm kirleri sildi ve hayata yeniden başlama fırsatı verdi. İslam tasavvufunda 40 sayısı bir mertebe aşmak için sarf edilen zamanı, manevi uyanışı temsil eder. Bilincin 4 temel safhası vardır. Her birinde 10 derece mevcuttur ki toplamda 40 eder. Hazreti İsa 40 gün 40 gece çölde çile çekti. Hazreti Muhammed peygamberlik çağrısını 40 yaşında işitti. Buda ıhlamur ağacının altında 40 gün tefekküre daldı. Ve tabii bir de Şemsin 40 altın kuralını unutmamalı.
Kırk yaşında insan yeni bir vazife üstlenir. Bence muhteşem bir yaşa vardın.. Yaşlanmayı da sakın dert etme. Kırk öyle kudretli bir sayıdır ki, kırışıklıklar da saçındaki aklar da yanında cılız kalır..
Kendine iyi bakman dileğiyle..
Aziz ..."

AŞK syf:151

2009-09-22T14:26:00.032+03:00

Cahide Birgül

Eflatun Koza

Everest Yayınları
09 - 2009
184sayfa

"... Seni kırdığım yerden beni de kırdılar,

Ben hiçbir cümleyle ağlayamam artık seni ..."

AĞRI Birhan Keskin

2009-09-18T09:11:00.059+03:00

anababamın
ilan-ı aşk-ı
_______________ 18eylul1967

''Aşk'ın hiçbir sıfata ve tamlamaya ihtiyacı yoktur.
Başlı başına bir dünyadır Aşk!
Ya tam ortasındasındır, merkezinde...
Ya da dışındasındır, hasretinde!...''

''... Her hakiki aşk,umulmadık dönüşümlere yol açar.
Aşk bir milad demektir.
Şayet 'aşktan önce' ve 'aşktan sonra' aynı insan olarak kalmışsak,
yeterince sevmemişiz demektir.
Birini seviyorsan onun için yapabileceğin en anlamlı şey değişmektir.

O kadar çok değişmelisin ki sen, sen olmaktan çıkmalısın!... ''

"Şems"AŞK/syf:339

büyük harflerle aşk ...

sonsuz ∞

KADİ(E)R GECESi

2009-09-15T08:22:00.014+03:00

“ ‘Benim kaderimde sen var mısın acaba? ’ diye sorabilmek isterdim ona.‘Şayet yoksan bileyim. Boş yere senin hakkında hayaller kurmayayım.’ ” (s.275)

"Kaderin ne oldugunu anlatamam" dedi Sems. Ama ne olmadıgını anlatabilirim. Kader,hayatımızın önceden çizilmiş olması demek değildir. Bu sebepten 'ne yapalım kaderimiz böyle' deyip boyun bükmek cehalet göstergesidir. Kader yolun tamamını değil, sadece yol ayrımlarını verir. Güzergah bellidir ama tüm dönemeç ve sapaklar yolcuya aittir. Öyleyse ne hayatının hakimisin ne de hayat karşısında çaresizsin."

A ş k

sezen aksu- "Dua "-

2009-09-13T04:35:00.020+03:00

2009-09-09T02:48:00.036+03:00

2009-09-07T10:16:00.102+03:00

düş sokağı sakinleri

2009-09-05T09:23:00.021+03:00

_______________...Kuytulara bırakılır hep yaşlanan İstanbul aşklarım...

İstanbul Akşamlarım
D ü ş S o k a ğ ı S a k i n l e r i
.
.
.
Öpüş benimle kraliçem,
Ateşlerinden geçir,
Canımı yak ve uçur beni büyülü ellerinden
Tenimde eriyor güneş boyalı dudaklar gibi;
Çünkü ağlıyor İstanbul akşamlarım...
.
.
.
Konuşan vapurlara bindir beni...
hergün seni anlatsınlar bana... UZaklardan...

2009-09-03T08:43:00.007+03:00

Sen Nisansın Daha Ben Sarı Eylül
Bestekâr : Kutlu Payaslı Güftekâr : Dr. Bekir Mutlu
Sen nisansın daha, ben sarı eylül
Sen goncasın açan, ben kuruyan gül
Sen alev alevsin, ben savrulan kül
Saçıma ak düştü, yüzüme yıllar
Bahar sende kalsın, bende acılar
Gidenler dönmez hiç, beni bekleme
Kalmasın hâtıram, resim isteme
Elvedâ diyorsun, sakın gel deme
Saçıma ak düştü, yüzüme yıllar
Bahar sende kalsın, bende acılar

Kutlu Payaslı

2009-09-01T06:58:00.026+03:00

Beni Kör Kuyularda Merdivensiz Bıraktın

Bestekâr: Münir Nurettin Selçuk
Güftekâr: Ümit Yaşar Oğuzcan

Beni kör kuyularda merdivensiz bıraktın

Denizler ortasında bak yelkensiz bıraktın

Öylesine yıktın ki bütün inançlarımı

Beni sensiz bıraktın, beni bensiz bıraktın

2009-08-26T10:15:00.018+03:00

EVANESCENCE

intihar edenin şarkısı

2009-08-24T11:34:00.013+03:00

Nilgün Marmara ölümünü Nasıl Yaratır

Bitirme tezi - hazırlayan : Sultan SIĞLAN

İNTİHAR EDENİN ŞARKISI

Bir an daha şimdi
Hep kesmekteler nedense
asıldığım ipi
Çok hazırdım yakınlarda
ve sonsuzluğu neredeyse biraz
duyar gibiydim bağırsaklarımda

Kaşığı uzatıyorlar bana,
bu bir kaşık hayatı
Hayır istiyorum ve istemiyorum
bırakın, kusayım kendimi

Biliyorum hayatın iyi olduğunu,
dünyanın dolu bir tencere olduğunu biliyorum
ne var ki karışmıyor bir türlü kanıma,
bana gelince, yalnız

Hasta ediyor beni başkalarını beslerken;
anlayın artık böylesini istemeyişimi.
En aşağı bir yıl geçmeden, bozmamalıyım perhizimi

R. Maria Rilke

ŞAİRİN HAYATI

“Yaşam öykülerine uzaktan baktığımızda algıladığımız
kurmaca ve gerçeklik alışımının aşılamazlığı.”(1)

1958 yılında İstanbul Kadıköy’de doğan, Nilgün Marmara’nın çocukluk ve gençlik yılları Türkiye’nin sancılı bir döneminde geçmiştir. Şair bu dönemi derinden hissetmemiştir; ama düşünsel ve inançsal sorunlardan kaynaklanan ruhsal bunalımın artmasına, özellikle lise yıllarından sonra yaşamının sancılı geçmesi neden olmuştur.
Şair 1940’larda İstanbul’a gelen göçmen bir ailenin çocuğudur. Ailesi onu dönemin iyi okullarından olan Kadıköy Maarif Kolejine gönderir. Kolej yılları şairin düşünsel olarak en toy dönemleridir. Liseden sonra İstanbul Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünü kazanır. Bu bölüme devam etmez; çünkü yakın arkadaşları onun daha ilk gün ülkücü gençlerden ürktüğü için bu kararı aldığını söylerler. Şair bir yıl sonra Boğaziçi Üniversitesi İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümüne girer. Bu dönem herkesin ya sağcı ya da solcu olduğu bir dönemdir.Ablası Aylin Marmara onun sola daha yatkın olduğunu söylese de; o, grupların içine girmez, daha çok şiirle, sinemayla ilgilenen, küçük bir grup içinde iyi hisseder kendini. Böylece şiirle olan bağları iyice köklenir.
12 Eylül 1980 askeri darbesiyle ülkede sıkıyönetim ilan edilmiştir. Dönemin bütün gençleri gibi onu ve arkadaşlarını da ev toplantılarında nefes almaya itmiştir. Bu toplantılar sırasında, Kaan Önal ile tanışır, evlenir. Aynı yıl bitirme tezi olan “Sylvia Plath’ın Şairliğinin İntiharı Bağlamında Analizini” tamamlar. Bu tezle birlikte düşünce evinde birçok şey yerinden oynamıştır. “Ben” kendi evinde rahat değildir artık. Üniversite sonrası birkaç işte çalışır, hepsi de bir haftayı geçmez. Bu denemelerden sonra bir daha da iş aramaz. Nilgün Marmara’yı edebiyat çevresiyle “İlhan Berk” tanıştırır. Bu sayede birçok ünlü şairle arkadaşlık kurar. Bunlar Fazıl Hüsnü Dağlarca, Ece Ayhan, Turgut Uyar, Cemal Süreya gibi şairlerdir. Ayrıca kendi döneminden Ahmet Soysal, Lale Müldür, Gülseri İnal, Cezmi Ersöz gibi birçok kişi ile arkadaşlık kurar.
Daha sonra Kaan Önal’ın işi nedeniyle bir süre Libya’da kalırlar. Bu dönemde Nilgün Marmara Afrika’ya da gider. Bu dönemler onlar için çok sancılı geçer. Şair Libya dönemlerinde herkesten gizlediği şiirlerini daktiloya çekmeye başlar. İlk şiirleri Şiir Atı ve Beyaz dergisinde yayımlanır.
Geçen bu süreç içinde şairin psikolojisi gittikçe bozulur. Doktoru, şaire okumayı yasaklar; ama o hayatla belki de tek bağı olan yazıyı ve kitapları bırakmaz. 13 Ekim 1987 ‘de geride neden Nilgün? Sorusunu bırakarak 29 yaşında İstanbul Kızıltopraktaki evinin 5. katından atlayarak hayatına son verir. Ölümünün ardından kimi o yaşamdan koparan şeyin Sylvia Plath adına yaptığı inceleme olduğunu düşünmüştür. Bazıları da üzerindeki Ece Ayhan gölgesini gösterir. Sonuçta 29 yaşında genç bir şair gözlerindeki hayatın gizi peşinde özgürlüğe dalar gibi boşluğa bırakmıştır bedenini. Ölümle yaşam arasındaki tercihinde ölümü evetlemiştir.

İKİNCİ YENİ HAREKETİNDE MODERNİZMİN ÇOK SESLİLİĞİNE VE NİLGÜN MARMARA’NIN KEŞİŞ YAŞAMINA DAİR BİR KAÇ SÖZ

İkinci Yeni hareketinin oluşmaya başladığı 1950’li yıllardan sonra özellikle Türkiye’de modernizmle birlikte bireyin serüvenini daha yakından görebiliriz. Sanat, hayatı belirleyen, hayata yön verense eğer sanatta gerçekleşen devinimlerin yansımalarını hayatımızın içerisinde görebiliriz. İkinci Yeni şiiri de 1950’li yıllarda modernizmin etkilerinin Türkiye’de daha fazla hissedildiği bir dönemde Özdemir İnce’nin söyleyişiyle: ‘‘ Bırakılmışlığa, geçmişsizliğe, kültür ikilemine, insanın yozlaşmasına, toplumsal erozyona, sömürüye, kapkaççı ekonomik düzene, baskıya karşı bir başkaldırıdır aynı zamanda.’’(2)
İkinci yeni şairlerinin hepsi de modernizme farklı bir açıdan bakar. Kimi şairler de Batı’yla Doğu’yu sentezleyen bir modernizm anlayışıdır bu. İkinci Yeni şairlerinin modernizmin göstergesi olan kentlerle, kentlerin beraberinde getirdiği insanı yutan, kalıplaştıran sistemiyle sorunları vardır. Bu nedenle bu dönem şairleri şiirin diliyle oynarlar. Ve alışılmış algıyı bozmaya çalışırlar.
Mustafa Kemal Atatürk devrimleri gerçekleştirirken amacı modern bir Türkiye yaratmaktı. Bunu yaparken de yönünü Batı medeniyetlerine çevirmişti. Türkiye’de sanat alanında da uzunca bir süre sanatın yönünü belirleyen Batı düşüncesi olmuştur. Türk aydınının yaşadığı kültür bunalımında aydın, ne kendini tam olarak Batı’ya adapte edebilmiş ne de Doğulu oluşuyla barışabilmiştir. Bundan kaynaklı uzunca bir süre arada kalmıştır. Türkiye’de modernizmin gelişim sürecinde bunu şiirlerinde çok farklı şekilde yorumlayabilen bir topluluk varsa bu da İkinci Yeni’dir. Şöyle ki; İkinci Yeni şairleri şiirle birlikte modern hayat içinde devinip durmuşlardır. Şu veya bu şekilde bu şairlerin hayat karşısındaki duruşları bir şekilde bitmemiş bir şiiri andırır. İkinci Yeni şairlerinin modernizm yorumlarını fazla uzun tutmadan kısaca açıklamaya çalışacağım.
Turgut Uyar modernizmin kentleşme olgusuyla ilgilenir. Şunları söyler kentle ilgili. ‘‘ Birden bire karşılaştığım neon lambaları, büyük oteller, bir takım yeni gelişmeleri haber veren durumlarla birlikte insanın kentin içinde kaybolmasıdır.’’(3) Bir bakıma o, kentin kaosunda sıkışan, kendini kentten gizleme ihtiyacı duyan yalnız insanı dert edinir. Yabancılaşma, kavram olarak Türkiye’de yazın hayatında modernizmle birlikte ele alınmaya başlanmıştır. Turgut Uyar’ın çoğu şiirinde kentte debelenen bu yalnız insanı görebiliriz.

…

yalnız at hep yalnız dolaşır
güneyi arar durmadan
bir gün güzün de geleceğini bilmeden
güz kıştan daha kıskançtır belirsiz renkleriyle
ürpertir onun yelesini
ama belki de ürkek bir beygirdir o
otların ve suların arkasında
gecesini kendi yapar belki

birden bir saat sesi

bu önce suyunu uyandırır
geçmiş adalarda kalan suyunu
bir ivme gibi kendiliğinden
olmadık otlakları dolaşırlar
tekbaşına ve hep birlikte
unutmak istedikleri şeyleri konuşurlar
boncuk ve zincir gibi
sonunda ikisinden biri

belki bahçelerden belki kokulardan anlıyor
söyle ona bir şey mi bitti

eyersizdir
pançosuz bir Meksikalı gibi…(4)

Edip Cansever ise kentte doğmuştur. Kentin karmaşasına yabancı değildir. Kendini, kentin sembollerinden biri olan makine dünyasını çözümleyerek onun şiirini yazarak hem onların içinde yer alıp hem de onlara dışardan bakmayı başararak korur. Kentin yarattığı sıkıntı onun şiirlerinde çok belirgindir. Kentle sıkılır kentle büyür kenti yıkar.

…
Değişmek
Biri mi öldü, bir mi sevindi, değişmek koyuyorlar adını
Bana kızıyorlar sonra, ansızın bana
Kimi ellerini sürüyor, kimi gözlerini kapıyor yaşadıklarıma
Oysa ben düz insan, bazı insan, karanlık insan
Ve geçilmiyor ki benim
Duvarlar, evler, sokaklar gibi yapılmışlığımdan.

Bilmezler, kızmıyorum, bunu onlardan anlıyorum biraz
Erimek, bir olmak ve unutulmak içindeki onlardan
Ya da bir başkaca şey: ben kendimi ayırıyorum
O yapayalnız olmaktaki kendimi
Böyleyken akıp gidiyorum bir nehir gerçeği gibi
Sanki ben upuzun bir hikaye
En okunmadık yerlerimle
Yok artık sıkılıyorum.(5)

Ece Ayhan tam anlamıyla muhalif bir kişiliktir. O sonradan muhalif bir tutum içine girmemiştir. Gerçekten de böyle doğmuştur. İsyankardır. O cümleler kurmaz sadece sözcüklerini savurur. Dilin kendisiyle oynamasında 1950’li yıllarda Türkiye’nin içinde bulunduğu karmaşa ortamının da etkisi vardır. Dilin yapısında yaptığı değişikliklerle kendi muhalif çizgisini sağlamlaştırır. Muhalif oluşuyla birlikte Türkiye’de edebiyat çevresinde bohem hayatına yakın bir yaşantısı olan tek şair Ece Ayhan diyebiliriz. O modernizmin getirdiği kaosun ta kendisidir. Şiiriyle birlikte bütün otoritelere karşı bir tavır sergiler.

…
Buraya bakın, burada, bu kara mermerin altında
Bir teneffüs daha yaşasaydı
Tabiattan tahtaya kalkacak bir çocuk gömülüdür
Devlet dersinde öldürülmüştür.

Devletin ve tabiatın ortak ve yanlış sorusu şuydu:
-Maveraünnehir nereye dökülür?
En arka sırada bir parmağın tek ve doğru karşılığı:
-Solgun bir halk çocukları ayaklanmasının kalbine!dir

Bu ölümü de bastırmak için boynuna mekik oyalı mor
Bir yazma bağlayan eski eskici babası yazmıştır:
Yani ki onu oyuncakları olduğuna inandırmıştım

O günden böyle asker kaputu giyip gizli bir geyik
Yavrusunu emziren gece çamaşırcısı anası yazdırmıştır:
Ah ki oğlumun emeğini eline verdiler.

Arkadaşları zakkumlarla örmüşlerdir şu şiiri:
Aldırma 128! İntiharın parasız yatılı küçük zabit okullarında
Her çocuğun kalbinde kendinden daha büyük bir çocuk vardır
Bütün sınıf sana çocuk bayramlarında zarfsız kuşlar gönderecek(6)

Cemal Süreya Doğu’nun erotizmini şiirlerinde verirken Doğu toplumunun, yüksek sesle söyleyemediklerini kendi ironik söyleyişleriyle dile getirmiştir. Türkiye’de cinsellik üzerine daha öncesinde Cemal Süreya kadar rahat konuşan başka bir şair yok diyebiliriz. Cinsel öğeler modernizmle birlikte hız kazanmıştır. Özellikle 1950’li yıllardan sonra kendi cinsel sözlüğünü oluşturmaya başlayan bir Türkiye karşımıza çıkmaktadır. Cemal Süreya’yı bu sürece hız verenlerden biri olarak değerlendirebiliriz.

…
Kırmızı bir kuştur soluğum
Kumral göklerinde saçlarının
Seni kucağıma alıyorum
Tarifsiz uzuyor bacakların

Kırmızı bir at oluyor soluğum
Yüzümün yanmasından anlıyorum
Yoksuluz gecelerimiz çok kısa
Dörtnala sevişmek lazım.(7)

Sezai Karakoç ise işin dinsel boyutuyla uğraşır. Onun meselesi Tanrıyladır. Burada günümüzde anlaşılan modern insanın Tanrısından bahsetmiyorum. Modern toplum Marksist söylemle katı olanı buharlaştırandır. Sezai Karakoç bu düzenin bir parçası olmak istemediği için kendine İslam’dan bir korunak yaratmıştır. O şiirlerinde Müslüman Doğu kültürü ve edebiyatının yanında modern Batı edebiyatını da izler.

…

Bir tren ışığına, güneşe çekmek seni
Ve bir şehir yaratmak, ruhundan Gülce diye.
Parçalanan gemiyi ve yırtılan yelkeni
Katıvermek sessizce söylenen bir türküye.
Ve sonra bir köşede öldürmek ölmeyeni
Ve son vermek bitmeyen, bu bitmeyen şarkıya,
Bir tren ışığına, güneşe çekmek seni.

Sana tavuskuşunun içime girdiğini
Son, en son söz olarak söylemek istiyorum.
İçime girdiğini, tüyünü yolduğunu
Son, en son söz olarak söylemek istiyorum.
İçimde tavusların bir bir kaybolduğunu,
Bana da bir çift ak kanat kaldığını
Son, en son söz olarak söylemek istiyorum…(8)

Nilgün Marmara İkinci Yeni şairlerinin hemen hemen hepsiyle tanışmıştır. İkinci Yeni şairleri, özellikle de Ece Ayhan onun düşünsel ve şiirsel sürecinde etkisi olan şairlerden birisidir. Nilgün Marmara ile Ece Ayhan arasındaki dostluğa bundan sonraki bölümde değineceğim için bunu kısa tutuyorum. Nilgün Marmara modern toplum içinde keşiş hayatı yaşar. Hayat belli bir yerde akarken, Nilgün Marmara modern toplumun sunduğu olanakların hiç birini görmez. O sadece kendi saf alanlarını yaratmak ister. Kendi olanaklarını mümkün kılmak isterken, ruhunu da bir başka dünyaya saklar. Kirlenmişlik ona göre değildir. Keşiş yaşamı seçmesinin nedenlerinden biri de budur. Dünyaya daha fazla bulaşmak istemediği için saf bir bedenin özlemiyle kendini boşluğa bırakmıştır. Onun yakarışı lezbiyen bir tanrıyadır. Modernizmin kadını metalaştırdığı, sadece beden olarak algılanmasına neden olduğu daha da önemlisi, kadının giderek bedenini sadece bu şekilde dünyaya sunmayı kabullendiği bir toplumda hemcinslerine ve karşı cinse karşı keşiş yaşamı seçmekten başka şansı da yoktur. Beden bütün şehvetiyle devinirken Nilgün Marmara büyük bir güçle içinde, onu günaha davet eden bütün arzuları da bastırmıştır. Saf olana ulaşmanın bir yoludur bedeni arzuların pençesinde kıvrandırmak..Nilgün Marmara günahın üzerinde oturmaya çalışır, dünyasını sadece şiire açmasını da bu isteyin bir sonucu olarak görebiliriz.Nilgün Marmara’nın keşiş yaşamı seçmesini açıklamaya çalışırken.keşişlik hakkında yazılmış en güzel şiir olduğunu düşündüğüm, Georg Trakl’ın bir tür Keşişliğe gönderme yapan ermiş adlı şiirine değinmeden geçemeyeceğim:

‘‘Kendi acılarının yarattığı cehenneminde
Üzerine geldiğinde hem korkunç, hem de
Günahla yoğrulmuş manzaralar-hiçbir yürek
Ne onunkisi kadar çekti zincirlerinden boşanmış
Bir şehvetin acılarını, ne de onunkisi kadar
kıvranmıştı Tanrının pençelerinde-kaldırıyor
Bir deri bir kemik ve kurtarılmamış
Ellerini dua ederek gökyüzüne.
Gelgelelim yalnızca acılı ve dindirilememiş
Bir şehvettir bütün o duaların pınarı, bir ateştir
Mistik sonsuzlukları sel gibi basan.
Ve Dionysos’un sarhoş çığlıkları yarışamaz,
O, neredeyse öldürücü bir öfkenin yansımasını andıran
Bir doyuma ulaşmanın esrikliğiyle, acı dolu
Çığlığını attığında: Duy beni, ey Meryem Ana!’’(9)

Nilgün Marmara, Sylvia Plath’da olduğu gibi herhangi bir erkek figürünü özlemez. Onda tam tersi, o erkekte varolan gücü ve iradeyi ister. Bu özgür olmaya dayanabilecek gücün ta kendisidir. Kişi bütün bağlarından kurtarılmıştır artık. Nilgün Marmara da bu gücün etrafında dolaşmak ister. Günlüğüne düştüğü şu diyalog :
Kadın erkeğe:

‘‘… Bütün yazılanlar, yaşananlar deli gözüyle bakan ölü bir balık olacak, ölü bir denizin sayılabilir, sayılamaz kumları içinde. Bir sevi –ölüm denizinin, yaşama yanılsamasının dibinde! ’’

Erkek kadına:

‘‘kayıtsızlık kipinin bilgiççe ayrımındasın sen! Yalnızlık tarafından soğrulmanın güzel kuruntusundan uzakta! Seninki kayıtsızlık kipinin hüsnükuruntusu!’’ (10)

Nilgün Marmara babasının ‘‘bu ülkede gerçek deli bile yoktur’’ söylemindeki gerçekliği gören biri olarak keşiş yaşamının doruk noktasına ulaşmaktan korkarak gücün kendisinde kaybolmaktansa yaşamda kendini var etmek yerine şair şiirleriyle dünyada kendini bırakırken ölümle de özgür olma ve varolma yoluna gitmiştir.

ECE AYHAN, NİLGÜN MARMARA VE YANSIMALAR

Küçük İskender İkinci Yeni şairlerinin kendisi ve kuşağı üzerindeki etkilerini travmaya benzetir. Nilgün Marmara da bu travmayı yaşayan kuşaktan gelmektedir. İkinci Yeni şairlerinden olan Ece Ayhan’ın İstanbul’da Nilgün Marmara’nın Kızıltoprak’taki evinde kaldığı dönemlerde şairin Ece Ayhan’la olan dostluğu ilerlemiştir. Yapılan toplantılar Ece Ayhan’la birlikte Kızıltoprak’taki eve taşınmıştır. Haydar Ergülen, Ece Ayhan’ın şairin evinde kaldığı zamanlarda bu toplantılara: Tomris Uyar, Edip Cansever, İlhan Berk, Cemal Süreya, Tevfik Akdağ gibi İkinci Yenicilerin de katıldığını söyler. İkinci Yeni hareketi aynı düşünceleri savunan, aynı beklentilere sahip, ortak bir manifestosu olan şairlerin oluşturduğu bir topluluk değildir. Hepsi de kendi kıyılarında devinip durmaktadırlar. Böyle bir topluluk içinde Nilgün Marmara’nın özellikle de Ece Ayhan’dan dünyaya gözlerini yeni açmış bir çocuğun yaşadığı büyülenmeyi yaşaması kaçınılmazdır.
Nilgün Marmara şiir denemelerini herkesten gizlediği zamanlarda sadece Ece Ayhan’a göstermiştir. Şairin şiir ve edebiyat konusunda Ece Ayhan’dan beslenmesi kaçınılmazdır. Her şeyiyle topluma muhalif olan bir şairin, Nilgün Marmara gibi genç bir şair üzerindeki etkisi bir o kadar da sarsıntılı olmuştur. Ece Ayhan kendi dilini oluşturamamış, karmaşadan doğan bir dille konuşan bir ülkede dilini en uç noktalara vardırarak muhalif tavrını sürdürür. Kaos ortamından beslenen dil de yaşam gibi yozlaşmıştır. Modernizmi tam olarak anlayamamış bir ülkenin şairi olan Ece Ayhan’ın muhalif çizgisini bu doğrultuda kesinleştirmiştir. Toplum kendini sistematikleştirirken dili de buna uydurmuş, kelime sayısı azalmış, milyonlarca insan aynı sözcükler etrafında dönmeye başlamıştır. Ece Ayhan’ın dili belki de bu nedenlerden kaynaklı sorunludur. İlk bakışta anlaşılmayan, içerden bakılması gereken, demir leblebiyi andıran bir dildir. Şair toplum tarafından kutsal kabul edilmiş bütün kurumları reddeder. Toplumun ötekileştirdiği değerlerin peşinde koşar. Onlardan beslenir, onların diliyle konuşur. Nilgün Marmara’nın Ece Ayhan gibi her konuda en uçlarda yaşamayı seçmiş, belirli bir dünya görüşüne sahip, sanatın her dalında söz sahibi olan bir şairden etkilenmemesi söz konusu değildir. Nilgün Marmara da toplumla sorunları olan bir şairdir. İş deneyimlerinin kısa sürmesi, kendilerini ev toplantılarında bulmaları bütün bunların göstergesidir. Ece Ayhan,onun toplumla yaptığı hesaplaşmayı yapmış biri olarak şairin dünyasında önemli bir yere sahiptir.
Ece Ayhan Türkiye’deki gerçek marjinallerden bahsederken ilk sıraya Nilgün Marmara’yı koyar. Onun marjinal ruhuna değinir. Nilgün Marmara büyük ağabeyler arasında adım atmayı öğrenirken marjinal ruhunu ve kendiyle arasındaki uçurumu da besler. Nilgün Marmara marjinal ruhunun farkında olsa da hiçbir zaman bunu ortaya çıkaracak kadar cesur olamamıştır. Belki de bu nedenden dolayı kendine maskeler edinmiştir.
Ece Ayhan,Nilgün Marmara şiirine inanmıştır. Ece Ayhan’a yapılan eleştirilerden biri de, Nilgün Marmara’nın şiirlerini gereğinden fazla yücelttiğine yöneliktir. Hatta ve hatta Ece Ayhan’ı şairin ölümünden sorumlu tutan bir edebiyat çevresi bile vardır. Nilgün Marmara dünyasında gerçekleşen aydınlanmanın yaşanmasında Ece Ayhan’ın rolü yadsınamaz ama bunu şairi ölüme götüren sebep olarak görmek büyük haksızlıktır. Burada asıl önemli olan Ece Ayhan’ın dünyasının şair tarafından nasıl algılandığıdır. Ece Ayhan kendini en büyük muhalif olarak ilan ederek özgür kılarken, Nilgün Marmara kendi kurtuluşunu gerçekleştiremediği zaman ölümle özgürleşmiştir.
Yaşam binlerce olanağı içinde barındırırken zamanın bir kesitinde belirli olanaklar içinde sıkışmak düşüncesi yaşamı katlanılmaz kılar. Ortada sıkılan bir hayat vardır. Şair bunu ‘‘ Can, üşüme durumunda.’’(11)cümlesiyle en açık şekilde ifade etmiştir. Bıraktığı anda düşeceğini bildiği, altında sonu görünmeyen bir uçurumun üzerinde dal parçasına tutunarak, uçurumun farkında olup bu durumu sevmek ya da bırakmak dalı… Hangisi daha kötü şair için bilemiyorum.

ECE AYHAN’IN ZELDA’SI

‘‘ Nilgün Marmara’yı herkesinki gibi değil de kendine özgü ve çok değişik morumsu renkte bir giysiyle, bir öğrenci olarak düşündüğümü söyleyeceğim. Ama derslere pek girmeyen ve umutsuzlar merdiveni’nde oturmayı seçen çok tuhaf bir öğrenci; daha doğrusu benzersiz bir öğrencim olarak düşündüğümü söyleyeceğim. Sırası belki önlerdedir; ama kendisi en arkalarda bulunmayı sever. Her zaman da sınıfı geçmiştir. Ve sanki aynı sınıftayız ve belki de aynı sıradayız. Nilgün Marmara ile 1987 Ekim’inin 13’ünde, kendisi daha 28-29 yaşında gencecikken İstanbul’da, Kızıltoprak’ta, en ufak bir çığlık bile atmadan korkunç ölümünden sonra da! Herhangi bir ikirciğe düşmeden, hiç çekinmeden şunu diyorum: ‘‘Bir teneffüs daha yaşasaydı tabiattan tahtaya kalkacaktı.’’
Öyle güzel ve yetkin bir şairdir ki Nilgün Marmara; kimi insanların, yine işin özünü filan bilmeden, küplere nasıl bineceği beni artık hiç ilgilendirmiyor! Başka türlüsünü yapamazdım ve başka türlüsü de elimden gelmezdi zaten. ’’(12)

NİLGÜN MARMARA’NIN ŞİİRİNİN DİNAMİĞİNİ OLUŞTURAN RUH DURUMUYLA YAZI ARASINDAKİ İLİŞKİ

“Azımsanmayacak kadar ölmüşüm!
Azımsanamayacak denli ölüyüm!”(13)

Şairin şiirini oluşturan dinamikleri bu iki dizeden yola çıkarak anlamlandırmaya çalışmak daha doğru olacak. Burada ilk bakışta Nilgün Marmara şiirinde belirgin olarak bir ölüm temasının izini sürebiliriz. Şair ölümle birlikte kendine sorular sorar. Soruların temel dayanağı “benlik” kavramı üzerinedir. Kendini anlamlandırma, kendini konumlama çabasından kaynaklanan sorulardır bunlar.
Sanatçı “ben”inin peşine düşmüştür. “Ben”i var edememenin sancısını duyar. Bu durum kendi özüne dokunamama durumudur. Var oluşçulara göre; “var oluş özden önce gelir, yani insan önce vardır; sonra özünü kendi yaratır. Özünü yaratırken dünyaya atılmıştır. Orada acı çekerek, savaşarak, yavaş yavaş kendini belirler. Kendini belirleme yolu her zaman sonsuzdur.” (14)
Sartre göre: “Bütün insanları seçerken insanoğlu kendini de seçmiş olur, şöyle ya da böyle olmayı seçmek, seçtiğimiz şeyin değerini belirtmektir.” (15) Kişi bu durumda Dostoyevski’nin söyleyişiyle kendi başına bırakılmıştır, tutunacağı bir şey yoktur ortada. Kadercilik yapamaz, özgürdür o. Bu noktada başka bir insan yetişir. Tanıma ve tanımlama süreci böyle başlar.(16)
Sanatçı toplumdan bağımsız bir yerde durur, toplumun içindedir. O toplumu görür, duyar, analiz eder; ama topluma tam olarak karışmaz. Sanatçı kentin merkezinde, insanların en kalabalık olduğu caddelerden birini kendine mekan tutmuştur. Hiç kimse onu fark etmez; o sokaktan beslenir. Sanatçı için yazma süreci sancılıdır. O kimsenin göremediği rüyayı görür. Ama rüyanın kendisi korkulur. Sanatçı içinde korkuyu duyumsadığı anda dünyaya sızar. Sanatçının dünyaya sızdığı o nokta yazıdır.

Nilgün Marmara “Kuğu Ezgisi” şiirinde kendi şiirinden şöyle bahseder:

“…Ne zamandır ertelediğim her acı,
Çıt çıkarıyor artık, başlıyor yeni bir ezgi
-bir şiir-

Sendelerken yaşamın ve bilinmez yönlerim
Dost kalmak zorunda bana ve
Sizlere!...”(17)

Şair burada şiiriyle kendi ruh durumunu besler. Şiir onun için sancılı bir süreçtir. Şairin ıstırabını “Ne zaman ertelediğim her acı” tümcesinde görebiliriz. İçindeki ateşi fark eden şair, şiirle onu törpülemeye çalışır. Şiir şairin kendini gerçekleştirme alanı olmuştur. Şiir kendini var ederken aynı zamanda şairde onaylar. Nilgün Marmara sonsuzluk duygusunu yenmek için yalnızlığına arkadaş olarak şiiri seçmiştir. Karanlıktır sözcükler, şairin dünyası kadar karanlık… Şair okura bu karanlık yönüyle kendini gösterir. Nilgün Marmara’nın sözlüğünde ölümle türevlerinden oluşan kelimeler hâkimdir.

Marmara’nın “Savrulan Beden şiiri” bunun açık örneğidir. “Ölümü” ısrarla kapıda bekleterek ıstıraplarını kendilerine ve başkalarına ölüm ve intihar giysileri dikerek ifade etmiş sanatçılar gibi değil de çareyi kendine sadece kendine intihar gömleği dikmekte bulmuştur. Savrulan Beden şiirinde şairin kahramanı ölümdür. Bütün ihtişamıyla şiirin orta yerinde oturur.

“…Nasıl da biçilmiş kaftan ölüm
bu solgun yürek için
sevinçlerle sevinçleri bağlamayan zaman bir,
bir boz köprü ve onun dayanılmaz gölgesi…”(18)

Şiirle birlikte ölümde yaratılmıştır. Şair kendini ölüme eşitler. “Solgun yürek imgesi şairin içindeki tükenmişliği de yansıtır. Şair için ölüm yaşarken de var olmuştur. Ayrıca bu ifadesini daha sonraki bir şiirinde açıkça dile getirecektir.
Alvarez, Kan Dökücü Tanrıda: “Hiç kimse kendi ölüm şeklini rast gele seçmez, kendini asmaya karar veren biri asla trenin önüne atlamaz.” der. Doğrudur bu söylem çünkü Nilgün Marmara şiirinin devamında ölüm şeklini de yazmıştır adeta.

“Pek az zamanı kaldı bu zora koşulmuş bedenimin,
Olduğum gibi ölmeliyim, olduğum gibi…
Tüy, kan ve hiçbir salgıyı düşünmeden,
Kesmeliyim soluğunu doğmuş olmanın!...’’(19)

Varlığın kendisine olan inanç günden güne azaldıkça bu dizeler dökülür şairin ağzından ve umuda yer yoktur. Şair şiirinin bir bölümünde eskiye gönderme yapar. Sanki şair, ölüme yabancıdır.

‘‘…Bilir miydim yaklaşan karanlığı daha önceleri,
son verilebilir yaşamın benimki olduğunu?
şendim, şendim ben,
kahkaham insanları ürkütürdü!...’’(20)

Burada şunu belirtmeliyim ki; şairin yaklaşan karanlık olarak adlandırması başlangıçta ölüme ne kadar yabancı olduğunun kanıtıdır. Alvarez’ın intiharın gelişimini yüzyıllar boyunca toplumlar tarafından nasıl değerlendirildiğinin, intihar eden yazarların analizini yaptıktan sonra şunu ifade eder: “Bu gölgeyi hep içimde taşıdığımı bugün açıkça görüyorum” böyle bir düşünceyi fark edip değerlendirmesini yapmak korkunçtur. Korkunç olan onu bir gölge gibi yanında taşımaktır. Alvarez şunu da bilir; o hiçbir zaman intihar edemeyecektir. Nilgün Marmara ise bunu fark ettiği noktada sonunu da görür. Hatta sonunu kendi hazırlar. Şiiriyle ölümünü onaylar, bir şenliğe dönüştürür.
Şairin ilk dönem şiirlerinde arada kalmışlığın tınısını duyumsarız. Ölümü belirgin bir eylem olarak ortaya koymaz. Bu şiirler, yaşamla ölüm arasında olmanın verdiği bir huzursuzluktur. Küçük bir çocuğun dünyayı tanıma çabasıdır. Şiir zamanla ölüm düşüncesinin, şeklini ve zamanını belirlemiştir. Şair “Kuğu Ezgisi” şiiri ile birlikte kendini nasıl ortaya koymaya çalıştığını anlatır. O sancılı süreci gözler önüne serer. Şiirini hayatının neresine konumladığını gösterir.

“Kuğuların ölüm öncesi ezgileri şiirlerim.
Yalpalayan hayatımın kara çarşaf
bekçi gizleri…”(21)

Son çığlığa şair tarafından bir hazırlıktır bu. Yalpalayan hayat Nilgün Marmara’nın kendisidir aslında. Şiirin devamında:

“…Sendelerken yaşamım ve bilinmez yönlerim,
dost kalmak zorunda bana ve sizlere…”(22)

Şair ölümle yaşam arasındaki o ince çizgide durmaktadır. Kendi içine bakarak, bu cesareti göstererek sanki usulca, derin bir sessizliği bozmaya hazırlanan biri gibi korkarak şunu der; “Dost kalmak zorunda…” kendini yatıştırır soluklanır, şiirle birlikte zamanı erteler, şiirini şöyle bitirir:

-bu şiir-
“…Kuramadığım güzelliklerin sessiz görünümü,
Ulaşılmayanın boyun eğen yansısı,
Sevda ile seslenir sizlere!”(23)

Onun şiiri misyonu olan bir şiirdir. Sorumluluk topluma karşı değildir. Şairin kendisine karşı olan sorumluluğudur. Dünya ile kendi içsel hesaplaşmasında şiir köprü görevi görmektedir. Gerçek dünyada bulamadığı, kuramadığı, şeyi şiirle oluşturma yoluna gitmiştir. Yazar dünyada gerçekleştiremediği şeylerin acısını duyar. Şiir devreye girerek şairin dünya karşısındaki çaresizliğini hafifletir.
Şubat 1982’de yazdığı şiirde ölümün ayak sesleri daha yakından hissedilir. Ölmek için eyleme gerek yoktur. Şair ölümü dünyaya indirger. Şair yaşarken ölmüştür, dünyayla olan baplarını koparmıştır. Kendini şiire sadece şiire vermiştir. Marmara Sylvia Plath üzerine yaptığı incelemesinde şair intiharından bir hafta önce Alvarez’i çağırır. Alvarez bu ziyarete dair izlenimlerini şöyle ifade eder: … farklı görünüyordu… saçını toplamamıştı, beline doğru bir çadır gibi inen saçı, soluk yüzüne ve sıska bedenine tuhaf bir kasvet ve dalgınlık havası veriyordu; sanki mezhebinin ayinlerinden solumuş bir rahibeydi. Karşımda yürürken saçından güçlü, keskin bir koku yayılıyordu, hayvan kokusu gibi... Nilgün Marmara bunu şöyle yorumlar: Yaşam sembolü olan suya dokunma arzusundan vazgeçmiştir. Nilgün Marmara’nın en yakın dostu olan Emel Şahinkaya ne zaman onu ziyarete gitse birkaç gündür aynı elbiseyi giydiğini fark eder, bu zamanlarda Nilgün Marmara’nın bir şiir üzerinde olduğunu bilir. Nilgün Marmara’da özellikle ölümünden önce şiir üzerindeyken dünyayı unutur ve Sylvia Plath’a yaklaşır.

“…Dirim çürüyor yanıbaşımızda…”(24)

Bu dize çok çarpıcıdır. Yanıbaşınızda demez şair, yanıbaşımızda diyerek kendi ölümüne tanıklık eder ve ölümünü onaylar.

“…Dağılıyor kokusu ölümün
Bu bezgin şafakta…”(25)

Koku ölümü topluma duyuran bir araçtır. Toplumdur şaire anlam karmaşasına sürükleyen, insanın korkunç yanıdır.

“…Sırt dönüşler, yalanlar, aşağılamalarla
Daha da ıralıyor canı
Var oluş sevincinin…”(26)

Şair ölüme hükmetmez, dünya karşısında şairin elinde bir tek ölüm vardır. Ölüm şaire kendini dayatır ve zamanında gelir, şair bu zamanı bilir aynı zamanda bundan emindir de. Kendini onun eline bırakmıştır. Şair bunun rahatlığı içindedir.

“…Ölüm bilir nasıl çıkacağını
-elden ve ayaktan-
Kendi kararı ve sonsuzluğuyla
Yakın kıla artık,
Cansız olmayı!’’(27)

Şiirle birlikte ölüm de vardır artık, ölüm kendini şaire sunmuştur.

“Onun bedeni bir tımarhane
İçinde çok işçi, deli ve çalışkan!...’’(28)

Şair bu şiirinde bedeninin kapılarını aralar, bir bütün olarak algılar bedeni, beden hayatın gizini kendinde barındırır. Karanlıktır bu beden içinde sayısız düşüncenin gerçekleştiği, binlerce parçaya bölündüğü hem anlaşılan hem anlaşılamayan dünyanın tımarhanesidir. İçinde binlerce “ben”nin parçalandığı tımarhane… Onun beden şiirine bu açıdan bakmak doğru olur sanırım.

“…Onun bedeni bir kule
İçinde çok basamak, karanlık ve nemli.
Güldürerek çıkarır merdivenlerden,
ağlatarak indirir aşağı!...’’(29)

Nilgün Marmara, kendi dünyasının kapılarını açar okura, okura “beden” imgesi üzerinden karanlık dünyasını sunar. Açık yüreklilikle insanlara bir şey vermediğinden bahseder. Kendini çürüten, yıkan, yok eden bir bedendir. Bedenin algılanışı ölümü çağrıştırır. Şairin son şiirleri yaşamını özetler niteliktedir. Şair geriye dönüş yaparak yaşamına ayna tutar. Noktayı koymadan önce son bir dejavu yaşayan şair geleceği değil, şimdiyi değil geçmişi anımsar:

‘‘…Şimdi’si yitik
bundan boyuyor
boyuyor evine aldığı
ağacın üzerine tüneyip
duvarını, tavanını, geçmişi
ve geleceği ve her yanını;
dal kırılıyor…’’(30)

‘‘ Düşü Ne Biliyorum’’ şiiri şairin en son söylemlerinden biridir. Şairin ifadesi küstahçadır. Dünyaya söyleyecek bir şeyi yoktur şairin… O kefaretini ödediğini düşünür, ölümü hakkı olarak görür. Şair gerçekten kefaretini ödemiş midir? Şiiriyle kendini onaylama cesaretini göstererek kendi ölümüne de karar verir.

‘‘…Ey iki adımlık yerküre
senin bütün arka bahçelerini
gördüm ben!’’ (31)

-İnsan biliyorsa eğer.
-Sabretmekten yılmaz.
-Ne beklemek gerektiğini biliyorsa.
-Endişeye mahal yoktur.
-Sadece bekler.

S. Beckett

NİLGÜN MARMARA ÖLÜMÜNÜ NASIL YARATIR

…
“…Şimdi’si yitik
Diziyor diziyor notalarını,
Göğe ışık üzerine boncuklarını,
Ucuza getiriyor varlığını
Sonsuzun sessizliğiyle
Sonlunun gürültüsü arasında,
O bitirince kıyısında gezindiği
Yol çöküyor…’’
Nilgün Marmara

Toplum şairi çaresiz bırakan düzenin ta kendisidir. Şair; ya topluma kendini açıp toplumun bir parçası olarak görecek ya da toplumla kendini özleştiremediği noktada kendini var edecek yeni olanaklar bulma arayışına girecektir. Bu sebepten intihar olgusu da gelip sessizce hayatımıza yerleşir. Ölüm düşüncesi: tetiğe basmak, ipi boğazına geçirmek, yere çakılmak, keskin bir bıçağı hissetmek, kararsız, korkarak ya da hiç tereddüt etmeden çekilen zehirli bir nefes… Hangisi olursa olsun içinde bulunduğun zamanı, kendin kutsamak, hiçbir tanrıyı düşünmeden hiçbir tanrıdan korkmadan anın kendisinde sarhoş olup dans etmek, “ben” i kutsayıp bedeni hiçleştirmektir.
Nilgün Marmara’da intihar düşüncesi bir anda belirmemiştir. Bunun düşünsel süreçleri vardır. Bunun izlerini günlüğünde bulabiliriz. Peki, neydi bu düşünsel süreçler? Şair zamanla önce topluma daha sonra da tüm çevresine yabancılaşmaya başlamıştır. Yabancılaşma kavramını metafizik bir problem olarak ortaya koyan Hegel’dir. Hegel, yabancılaşma kavramını, insanın fiziki var oluşu ile ruhi varlığı arasındaki mesafeye dayandırmaktadır. Her şeyin temelinde bulunan bir evrensel varlık, bir İde kabul eden Hegel, bu mutlak varlığın tabiatta kendine yabancılaştığını söyler. ‘‘…İlk önce insan doğuştan egoizmi içine kapanmış bir fertken; sonra kendi kendinden çıkarak ve diğer insanlara kendini görerek, topluluk, cemiyet, devlet halinde ortaya çıkmış; nihayet, kendine dönerek, varlığının temelinde sanat idealini yahut güzeli, dini ideali yahut Tanrı’yı, felsefi ideali yahut doğruyu bulmuş ve üç idealin gerçekleşmesinde özlediği yüksek istiklale vararak mutlak ruh olmuştur.’’ (32)
Hegel için ruhun erişmek istediği hedef, mutlak varlık olmaktır. Nilgün Marmara’da özüne dönemediği noktada, ölümü kendine mutlak varlığa erişme yolu olarak seçmiştir. Nilgün Marmara kendi kovuğunda yaşamıyordu. Arkadaş ortamlarında en neşeli konuşkan kişilerden biriydi. Buna karşın herkesten gizlediği kapıları sıkıca kapalı hapishanesinin olduğunu da onun şiirlerinden izleyebiliriz. Şair bu hapishaneyi zaman içinde beslemiş ve büyütmüştür. Dönemin Türkiye’ sinde buna imkân sağlayan koşullar mevcuttur. Özgür düşüncenin birer birer yasaklandığı, sıkıyönetimlerle insanların zorla evlere kapatıldığı bir dönemde şaire ve arkadaşlarına her zamankinden fazla sanattan konuşmaktan başka bir şey kalmamıştır. Şair; bu toplantılarda Batı edebiyatını ve dünya sinemasını daha yakından tanımış, fikirleri de olgunlaşmaya başlamıştır. Sylvia Plath çalışmasıyla birlikte kendi içinde bir yolculuğa çıkmıştır. Bu çalışması Nilgün Marmara’nın içinde bulunduğu dünyanın aydınlanmasını, kendi hapishanesine tepeden bakmasını sağlamıştır. Şair “ben”ini karşısına oturtarak onunla sonu belli olmayan bir savaşa girmiştir. Bütün bu gelişmelerde Sylvia Plath’ın bir kadın olarak yaşadığı dramda etkili olmuştur. Kadın olmanın bu dünyaya göre olmadığını, erkeğin gölgesi olarak yaşamanın korkakça ve aşağılayıcı olduğunu görmüştür. Bitirme tezinde yer verdiği günlüğüne de düştüğü :

“E. Jelinek var olmadığını savunuyor.
Tarihin eğlendirici yanı kadının ölümü olmuştur.
Kadın sonu gelmeden önce bir kez daha
İsyan etse de lezbiyen olsa da, kesici dişlerini
Ameliyatla sertleşmiş erkeklik organına dönüştürüp
Onlarla kendi çocuklarının kanını emse de
Bu böyle çünkü erkek toplumu dünyayı bozdu.”(33)

Onun bu dizeleri duyumsayarak benimsediğinin kanıtıdır. Dünya şair için açıklayamadığı, anlamlandıramadığı; ama kendine ona bulaşmak zorunda hissettiği bir yerdir. Kadın olarak bu yük daha da ağırdır. Kadının varlığına son verilen bu dünyada bir hiç olduğunu düşünerek yaşamak dünyada savunmasız kalmaktan başka nedir? Ruhsuz, kendinden uzak metalar olarak yeryüzünde salınmaktadırlar.
Nilgün Marmara zamanla varlığına olan inancını daha da yitirmiştir. Kendine yabancılaşma yazarda daha belirgin hissedilir. Yazar sözcüklere sığınarak şunları söyler: “Gittikçe soğuduğumu fark ediyorum ve bu bana hiç de sevinç vermiyor. Çünkü özün soğuması çok tehlikeli, başkalarıyla ilişkiyi yalıma veriyor, unutulan ben başkayı yakarak yeniden doğacakmış gibi… tersine devinim devinim… Şair bütün bu değişimle birlikte içinde bir “sıkıntıyı” beslemiştir. Sıkıntısını eşi, ailesi ve arkadaşları bilerek veya bilmeyerek arttırmıştır. Şair Kaan Önal ile olan ilişkisinden fazla bahsetmez sadece günlüğüne düştüğü aralarındaki ilişkiyi de özetlediğini düşünebileceğimiz bir iki nottan başka bir şey yoktur. Nilgün Marmara’nın hayatında Kaan Önal dışında birinin varlığından söz etmek mümkün değildir. Bitirme tezini balayında tamamlar, bu dönem kadın erkek ilişkisi konusunda fikirlerinin değişebileceği bir dönemdir. Sylvia Plath’ın, Ted Hugs’la olan evliliği, evlilik kurumunun kadını sömüren, kişiliksizleştiren, öz beninden uzaklaştıran kurum olduğunu Sylvia Plath’ın hayatında yakından incelemiştir. Bir süre sonra Kaan Önal ‘la olan evliliğinde benzer sorunları kendisi de yaşayacaktır. Kaan Önal şairin hayatında hep vardır. Edebiyat toplantılarına çoğunlukla o da katılmıştır; ama asıl işi mühendisliktir. Nilgün Marmara’nın edebiyatla olan yaralayıcı, kırılgan bağını anlayamaz. Aralarında geçen bir konuşmada: Kaan pantolonunu ütülemesini istediğinde Nilgün reddetmiştir. “Sabahtan akşama kadar çalışıp yoruluyorum, ne var ütülesen” diyen kocasına “Ne var bende sabahtan akşama kadar şiir yazıyorum” demiştir. Şiir şair için dünyayı yaşanır kılmaktır. Nilgün Marmara çalışma hayatına, çalışma hayatının getirdiği ilişkiler yumağına katlanamamıştır. Bir haftayı geçmeyen çalışma maceralarından sonra bir daha iş aramaz. Herkesten sakladığı şiirlerine yönelir. Şair bir süre Kaan Önal’ın işi nedeniyle Lübnan’a gitmiştir, bu değişiklik sadece çok farklı hayatlarla, acılarla ve insanlığın dramıyla yüz yüze gelmesine yol açmıştır. Bu nedenle dayanamaz ve dönerler. Bu değişiklik şairin şiir serüveninde ilerlemesini sağlamıştır. Kaan Önal’la ilişkilerinde o artık eşi değil Kaan olmuştur. Günlüğünde ondan yakınır. “Kaan eteğine pis bir herif oldu, her gün barlarda sürtüyor, soruyorum “yine hangi bardaydın bugün?” ambarda.” diye yanıtlıyor. Ardından şair şu dip notu da düşer: “Ekipmanı kontrol ediyor ambarda” ilişkileri artık yıpranmıştır. Nilgün Marmara’da biz olma düşüncesinde değildir. Kaan Önal’la biz olamamıştır. O, “Biz” kelimesinin kendi yalnızlığımızı hafifletmek için uydurduğumuz bir illüzyondan başka bir şey olmadığını görerek “ben” nin karmaşasında boğulmayı seçmiştir. “Ben”ine doğru sonsuz yolculuğuna çıkmıştır.
Maskelerle dolaştığımız, masumiyeti maskeler ardında gizlediğimiz dünyada Nilgün Marmara’nın da dediği gibi,

“…Sonsuza dek hoş görünmeye çalışanların nefreti daha derindir.”(34)

Şair hoş görünüp nefreti büyütmektense dünyayı terk edip farklı bir boyuta geçmeyi seçmiştir. Ölüm şair için “ben”in özgürleştiği bir alan haline gelmiştir.

SONUÇ

…
‘‘Dünyamsın benim, zorbam, düzenim
Bundan gözlerim göğe çevrili,
ellerim denizde.
Hiç katılmadan sende yaşıyorum,
dirimsin benim,
doğarken öldüğüm…’’

N. Marmara

Nilgün Marmara’nın şiirlerini tür bağlamında değerlendirmeye tabi tutmadım. Onun şiirlerinin cevabını şiirlerinde ve günlüğünde bulmaya çalıştım. Bu çalışma sırasında Ece Ayhan’ın Nilgün Marmara’nın şiirinin bir anahtarı yine yalnız kendi şiirinin içine gömülüdür demektense onun şiirinin anahtarının ta hayatının içine gömülü olduğunu söylemesi etkili oldu.
Nilgün Marmara’yı unutuşun kendisine sürükleyen, unutuşu yaşayıp hiçliğin kutsal komşuluğunda yaşamayı seçtiren neydi? Bu soruların hepsini yanıtlamak için şiirlerine, günlüğüne baktığımda buna tam bir yanıt veremedim. Kimi yerlerde olasılıklar üzerinden giderek cevaplar aradım. Fakat bir yerlerde bir şeyler, tıpkı şairin hayatı gibi eksik kaldı. Nilgün Marmara; Sylvia Plath için “ölüm hayatından ve kariyerinden hiç eksik olmayan büyüleyici bir temadır.” der. Bu cümleyi kurarken şair kendi zihnindeki ölüm düşüncesine de göndermede bulunur. İnsan bir başkasının ölümünü açıklarken kendi ölümünü sınırlarını da belirler. Ölüm Nilgün Marmara’da sabit bir düşünce haline gelir, her yazdığı şiir ölüme bir methiyedir adeta. Kendi bedenini, durumunu, düşlerini şiiriyle birlikte ortaya koyarken herkesten ayrı, bambaşka bir yerde olduğunu da belirtir şair.
Şair şiiriyle birlikte ailesinden ve toplumdan yalıtmıştır kendini. Ailesi karşısında durumunu konumlarken onlar tarafından nasıl tehdit olarak algılandığını anlatır. Bunun sebeplerini de şöyle açıklar: ben bir tehdidim onlar için; çünkü rolünü bulamamış, iyi ezberleyememiş bir hayvan, her yöne savrulabilir, dağılabilir bir atom… Bu atomu kuvvetten korkuyorlar der. Ailesi tarafından böyle algılandığını bilmek onun için bir yıkımdır. Annesinin o kadar çok olmasa da babasının belirli bir rolü vardır hayatta. İçindeki boşluğun oluşmasında belki de babasının önemli bir rolü vardır. Şairin babası “din afyondur” diyecek kadar radikal bir adamdır. Şairin düşünsel sürecinde babasının sadece bu sözüne bakarak bile ne kadar etkili olduğunu anlayabiliriz. Şair içinde bulunduğu durumu anlatırken ailesinin beklentilerine cevap verememiş, toplumda rolünü ezberleyememiş biri olarak algılanmasını hayal kırıklığıyla karşılar. Özellikle babası hakkındaki düşüncelerini şu sert cümleyle ifade eder: “Ben babamın yuvarladığı çığın altında kaldım” der. Şair babasını bir gölge gibi ardında hissetmiştir hep.
Şair bu yaşamda kendini bir noktaya sabitleyemez. her şeye ve herkese ait gibi görünürken bile hiç kimseye ve hiçbir yere ait olmadığını bilir. Ne eşine, ne ailesine, ne de topluma… O, toplumun bir parçası olamaz, çünkü toplumu oluşturan çarkları “ben”i ezip parçalayan, ruhu öldüren, diğer tarafından ezilen “ben”lerle yapılmış maskeler basan makineler olarak düşünür. Bu; hiçbir yere ait olmama, her şeyi kendinde içleştirmeyle gelen sonsuzluk duygusunu da kaldıramaz. Çünkü bu yük çok ağır ve korkutucudur. Her yeni gün biraz daha yalnızlığa uyanmak aidiyet duygusunu yitirmek ve bundan başka ihtimali düşünmemek… Bu korkunçluk, acıyla karışık bir haz da verir. Şair acıyı kaldıramadığı durumlarda bedenini kalabalığın arasına taşır. Kısa süreli kaçıştır bu, bedenin dönüp yuvasına geri geleceğini bilir.
Şair isyan etmez, kabulleniştir şiir kendinde olanı, pişmanlık da yoktur. Artık sonlara doğru kabulleniş iyice belirginleşir. Ölüme doğru yürürken şair, dünyaya hiçbir ses bırakmak istemez. Yaşamı boyunca masumiyetini kaybetmekten korkmuş ve hep çocuk olarak kalmayı düşlemiş olan şair, serzenişte bulunur; “…Çocukluğun kendini saf bir biçimde akışa bırakması ne güzeldi. Yiten bu işte!...”(35) Şiiriyle dünyasına arka pencereler açmayı başaramayan şair sözcüklerle kendini ölüme sürükler gün be gün ve o anın geldiği anda artık sadece eylem vardır.
Nilgün Marmara Sylvia Plath incelemesinde “Pevese” nin intihar etmeden önceki son günlerinde günlüğüne yazdığı gibi “sözler değil. Eylem. Artık yazmayacağım.” Sylvia Plath, bir ustadan el alıp aynı yolu seçmiştir. Nilgün Marmara da ustası olarak gördüğü Sylvia Plath’ dan el alarak intihar etmiştir.

‘‘Sözcüklerle, aklın düzenini bozarak yazılan her cümleden sonra,
Yazılabileceklerin ya da hiç yazılamayanların
çığlığıdır, zamanı katlanılır kılan...’’

…

Tümden şaşkınlık olacak vardığımda
yeryüzüne.
Toprak, soytarı üyelerine karşın kucaklayacak
bedenimi.
Şekilsizliğim su bakışıyla
sınırlanacak zengin bir örgüde.
Kaygı uçuk bir renkte duraklayacak,
dolaysız güneş sakınımı silecek, oyuklarıma
gizlerini dizerken.
Can çekişirken belitler konutlar çöplüklerde,
ayak dibinde,
Geçmiş süngülenirken sonsuz havuzunda özün,
eşsiz bir hayatı
devinecek
Endişeden kaçan küçük bulut
Maviden kopup düştüğü yerde.
N. Marmara

SUNU
Böyle düşüş görmemiştim ölgün ve kırık çakılmış kalmıştım/ gelecek zamanlı düşler çatıyordum kapladığım şuncacık yerde;/bu ölçümsüz gökyüzünde…

NOTLAR

1. Nilgün Marmara, Kırmızı Kahverengi Defter, 1994, s. 3.
2. Alaattin Karaca, İkinci Yeni politikası, 2005, s. 1.
3. Alaattin Karaca, a.g.e., s. 159
4. Turgut Uyar, Büyük Saat, 2006, s. 605.
5. Edip Cansever, Sonrası Kalır,2008,s. 162
6. Ece Ayhan, Bütün Yort Savul’ları,2004, s. 123.
7. Cemal Süreya, Sevda Sözleri, 2006, s. 11.
8. Sezai Karakoç, Gün Doğmadan, 2005, s. 33
9. Georg Trakl, Bütün Şiirlerinden Seçmeler,Çev. Ahmet Cemal,1995, s. 71.
10. Nilgün Marmara, Kırmızı Kahverengi Defter, 1994, s. 61.
11. Nilgün Marmara, Kırmızı Kahverengi Defter, 1994, s. 61.
12. Ece Ayhan, Günlükler,
13. Nilgün Marmara, Kırmızı Kahverengi Defter, 1994, s. 43.
14. Asım Bezirci, J.P. Sartre, Varoluşçuluk, 1993, s. 97.
15. a.g.e., s. 66
16. a.g.e., s. 71
17. Nilgün Marmara, Daktiloya Çakilmiş Şiirler, 2006, s. 99.
18. a.g.e., s. 97
19. a.g.e., s. 97
20. a.g.e., s. 98
21. Nilgün Marmara, a.g.e., s. 99
22. a.g.e., s. 99
23. a.g.e., s. 99
24. a.g.e., s. 100
25. a.g.e., s. 100
26. a.g.e., s. 100
27. a.g.e., s. 147
28. a.g.e., s. 147
29. a.g.e., s. 147
30. a.g.e., s. 169
31. a.g.e., s. 164
32. Selma Baş, Türk Hikayeciliğinde Yabancılaşma, Doktora Tezi, 2003, s. 5.
33. Nilgün Marmara, Kırmızı Kahverengi Defter,1994, s. 64.
34. Nilgün Marmara, Kırmızı Kahverengi Defter,1994, s. 83.
35. Nilgün Marmara, Daktiloya Çekilmiş Şiirler, 2006, s. 171.

Bitirme tezi - hazırlayan : Sultan SIĞLAN

2009-08-16T16:26:00.004+03:00

И А Z А И

G ö Ç

2009-08-16T10:45:00.031+03:00

2009-07-27T14:53:00.055+03:00

COMMA

SEN
comma

2009-07-23T00:10:00.142+03:00